Belgian Gourmand

Vlaamse Wijnblogdagen XVI: To bio or not to bio? Eerlijke wijn?!

A wine blogger’s life: mijn vrouw is zich aan het inspelen in een parochiezaaltje hiernaast voor het lenteconcert van haar fanfare. Ik zit hier, in plaats van te genieten van de zon, in de auto met de laptop op de schoot wat te schrijven voor de Vlaamse wijnblogdagen. Voor me zie ik een kluitje bescheiden huizen, boerderijtjes van een klein dorpje helemaal in het Zuidoosten van Limburg, wat groene weiden en een hoopje koeien. Gelukkige koeien, denk ik. Met vijf in een uitgestrekte wei, lekker groen gras, pure lucht, … zou hun vlees lekker zijn? Zou het beter zijn? Want het is toch wel héél eerlijk vlees: geteeld met respect voor de natuur, voor de dieren zelf, voor de medemens … . Zou het echt lekkerder zijn?

 

Kwantipulatieve analyse.
’s Morgens, op de trein naar het werk, heb ik de keuze uit drie bezigheden als tijdverdrijf. In de meeste gevallen zit ik te lezen voor mijn werk, soms ruil ik die lectuur in voor wat gestruin door boemelkrant Metro en af en toe zit ik ook gewoon maar wat slaperig voor me uit te mijmeren, bestudeer ik mijn vrouw – die meestal dezelfde trein neemt – of laat ik mijn blik gedachteloos verdwalen in het voorbij zoevende landschap. Enkele dagen geleden had ik de krant nog eens vast en ik moet zeggen dat kan best meevallen, die Metro. Ik vind hem soms zelfs beter als de toonaangevende Morgen, De Standaard die zichzelf uitroept tot  dé standaard of Het Laatste Nieuws dat minstens het laatste van de laatste sensatie moet brengen. Korte verslaggeving, geen overbodige duiding, geen vermomd ideologische nepkritiek, gewoon de feiten in een meestal zeer aangenaam leesbare vorm gegoten.

Bij het doorbladeren van het krantje bleven mijn ogen haken aan de kop ‘Een op drie Belgen koopt geregeld fairtrade’. Hm, mooi, de wereld lijkt nog even niet te vergaan. We consumeren toch precies wat bedachtzamer dan het zo op het eerste gezicht lijkt. Ik word altijd prettig van het lezen van zulke krantenkoppen. Maken je dag meteen beregoed. Er is toch nog iets waar wij Belgen trots op kunnen zijn, want, zo wijst een studie van C-Change uit, het is “overduidelijk dat het Belgische koopgedrag langzaam verandert. Net geen 60% van de Belgen geeft aan minder en/of anders te kopen, terwijl evenveel landgenoten een product links laten liggen als ze het gevoel hebben dat het geen respect heeft voor mens, milieu of samenleving.”¹ Wij Belgen vinden dus dat we niet alleen respect voor de mens en het milieu in het algemeen moeten hebben, zo blijkt, maar ook voor de medemens, de samenleving. Ik weet niet hoe het met u zit, maar aan dat laatste twijfel ik toch wat. Wat de rest betreft: hartstikke geweldig! Houden zo, denk ik dan.
Alhoewel … er is nog wat anders waar ik zo aan twijfel: de betrouwbaarheid van zulke studies, in casu degene die hier bewijzen wil dat wij Belgen plotseling toch wel heel wat duurzamer luitjes geworden zijn. Ik ben namelijk zo een mens die aan een leuk artikeltje alleen niet genoeg heeft, en dan maar her en der het één en ander gaat uitpluizen. Onderaan het overigens weer zeer lekker geschreven stukje staat een link naar het studiebureau dat het onderzoek uitvoerde: C-Change. Daar moest ik toch eens even heen. En, wat blijkt, ja … het is een zo ongeveer een marketingbureau dat peilt naar consumentengedrag binnen het duurzame productsegment van de markt en daarmee bedrijven die duurzame producten op de markt brengen een stapje vooruit wil helpen. Dat gebeurt volgens de website met tutorials, op maat gesneden analyses, test-casestudies op het eigen personeel van zo’n bedrijf, allerhande vormen van consultancy en ja, hoe kan het ook anders, allemaal heel betrouwbare studies. Zeer degelijk uitgevoerde en betrouwbare statistische analyses vormen de kern van zulke studies, zo blijkt, en hoe betrouwbaar die wel zijn valt onder meer af te leiden uit het feit dat die statistische analyses niet alleen met een volledig zelf ontworpen en dus bijzonder betrouwbaar systeem worden uitgevoerd, maar ook nog eens gesuperviseerd worden door prof. dr. x van de universiteit van Gent. Een zegel van betrouwbaarheid is dat. Je zou toch bijna wantrouwig worden van al die betrouwbaarheid, niet?
Het is altijd handig om wat context te verzamelen rond bijzonder betrouwbaar en objectief gepresenteerde cijfers. Zo absoluut blijken die bevindingen helemaal niet, en objectief zijn ze in zekere zin al helemaal niet. Want ja, als je jezelf verkoopt als consultancy- aka marketing- aka studiebureau voor de handel en de marketing van duurzame producten zou het nogal absurd zijn jezelf in de vingers te snijden door aan te tonen dat duurzaam ontwikkelde, of fairtrade-producten niet echt van de straat geraken, toch? Als we cijfertjes zien vergeten we maar al te graag dat die cijfertjes maar fungeren binnen een context en, meer nog, dat die steeds moeten geïnterpreteerd worden. En ja, dat kan op velerlei manieren. Voor de manier waarop ze in het bovenstaande onderzoek gebruikt en verklaard worden, heeft mijn vrouw ooit eens een leuk woord uitgevonden: wij noemen het de kwantipulatieve analyse. Wat allemaal zo objectief en betrouwbaar lijkt – het heilige getal, weet u wel – heeft in een context als deze toch nogal wat discursieve en retorische ingrepen ondergaan zodat het als een onomstotelijke en universele waarheid kan gepresenteerd worden aan het publiek.

 

Eerlijke koffie.

Jaja, ik ben zo'n betere Belg, want ik koop Ecover.
U toch ook?

 

Maar kom, ik wil hier absoluut geen kritiek gaan uiten op een ongetwijfeld onwaarschijnlijk degelijk uitgevoerd onderzoek. Met die eigen methode zit het vast wel snor en prof. dr. x is vast een krak in zijn vak. Wie zou ik ook zijn om dat mechaniekje eens uiteen te gaan vijzen en hier en daar een stinkbommetje te droppen? Buiten dat gefoefel met punten, eindeloze streepjes en allerlei figuren in de ruimte – ik dacht dat men dat goniometrie noemde – ben ik nooit echt een bolleboos geweest met cijfers en getalletjes. Waar het me wel om gaat is dat dit, zoals ik boven al beschreef, als een objectieve en absolute waarheid gepresenteerd wordt, en dat er zo nogal vlotjes aan de betekenis en functie van begrippen als ‘fairtrade’ en ‘duurzaamheid’ voorbijgegaan wordt. Want, ik weet niet hoe dat met u zit, maar als ik zo’n enquête in mijn handen geduwd krijg, dan ben ik ook echt een mens die ontzettend veel fairtrade van de winkel naar huis sleurt … . En u bent dat vast ook.
Wat ik bedoel is dat het fairtrade- en duurzaamheidsverhaal voor een groot gedeelte op ons ethos inspeelt. Man, man, daar begint’ie weer met z’n moeilijke woorden. Niks moeilijk aan. Ik wil er alleen maar mee zeggen dat wanneer we fairtrade kopen - of beweren fairtrade te kopen - we ‘goed’ zijn. We voelen ons daar ‘beter’ bij, toch? En als we ernaar gevraagd worden, dan gaan we dikwijls wat overdrijven, want we horen toch allemaal graag bij die mensen die de boompjes, de bloempjes en de beestjes, maar zeker ook de negertjes aan de andere kant van de wereld geen kwaad willen doen. Als we ‘fairtrade’ kopen, of beweren dat te kopen, horen we bij die selecte groep ‘goede’ mensen en mogen we ons moreel superieur achten. En goed dat dat kan doen … .
Wel, er is ooit zo’n verdorven auteur geweest, een Oscar die met een glas Champagne in de hand zijn laatste adem uitblies in een Parijse goot – daarom alleen al geniet hij mijn respect – en die het niet zo begrepen had op morele superioriteit of collectieve moraal. In The picture of Dorian Gray, Oscars enige roman, laat hij een personage een lekker recalcitrante wijsheid verkondigen die helemaal past in dat verachten van een collectieve moraal: “There is no such thing as a moral or an immoral book. Books are well written, or badly written. That is all.”² Hetzelfde kan je voor mijn part zeggen over heel wat van die duurzame of fairtrade-producten. Is fairtrade goed omdat het moreel hoogstaand is? Nee, fairtrade vinden wij goed, omdat wij ons er niet slecht bij hoeven te voelen. Zo eenvoudig is dat. “De Belgen zijn meer en meer uit op een eerlijk kopje koffie”, zo wordt er in het Metro-artikel gesteld. Eerlijk ja, maar ‘eerlijke koffie’, wat betekent dat eigenlijk? Is dat dan een koffie die vanuit je kopje roept: “Hallo, ik ben koffie” en niet “Hallo ik ben thee”? Tja, zo’n leugenachtige koffie zou ik ook niet willen drinken, dat spreekt. Alle gekheid op een stokje … maar zeg nu zelf: zijn wij eerlijk als consument en probeert de producent zich ook een eerlijk imago aan te meten of is de koffie zelf eerlijk?

Oscar Wilde: dandy, poet, esquire of decadence

Natuurlijk wil ik daarmee helemaal niet zeggen dat duurzame ontwikkeling belachelijk is. Nee! Maar ik wil er wel mee zeggen dat het in heel dit duurzaamheidsdiscours meer over consument, producent en productie gaat dan over het product zelf. Daar gaan we dikwijls wel eens aan voorbij. Dat betekent dus ook dat het niet zo is dat fairtrade-producten dan ook meteen qua kwaliteit maar beter zijn dan niet duurzame producten, want dat hoor je maar al te vaak beweren. Het is niet omdat iets eerlijk is, dat het lekker is. En daar wringt voor mij nu net het schoentje, want ik drink liever een goed kopje koffie, dan een eerlijk kopje koffie. Excuseer, mijn lieve collega’s, maar die fairtrade-koffie en -thee die jullie graag in onze koffiekamer gaan tanken tijdens een drukke werkdag … nee, dat is echt niet te zuipen. Ze kunnen beide dan nog zo duurzaam zijn, het zijn gewoon slechte producten. Jullie thee smaakt naar kunstmatige aroma’s en is overduidelijk aangezoet, jullie koffie is een aftreksel van koffiepeulen en onrijpe koffiebonen. Niet te drinken dus. Als ik dan toch voor duurzaam, fairtrade, bio en wat weet ik al moet gaan, geef mij dan maar de koffie van Le Pain Quotidien: bio, niet waanzinnig lekker, maar wel goed. We vergeten wel eens dat ook fairtrade-producten best op hun kwaliteit mogen beoordeeld worden.

 

400 additieven.
Hetzelfde liedje geldt voor organische, biologische, biodynamische, enz. wijnen. Je kan geen wijnhandel meer binnenstappen of de bio-flessen vliegen rond je hoofd. Als je wat uitleg vraagt, begint de handelaar meestal meteen over het toch zo milieuvriendelijke karakter van het wijngaardwerk. En als je een glas ingeschonken krijgt, gaat het meteen van: “Je proeft dat hè meneer, een eerlijk product.” Grrrrrrrr. Deze wijn ruikt naar dat paar oude sokken dat ik bij onze laatste verhuis helemaal in het midden onder het bed terugvond en hij smaakt alsof er hier een paard in de gang staat. Man, man, ik word er hoe langer hoe kwader van: al dat oeverloos marketinggelul. Nee, meneer de wijnslijter, mag ik even zo eerlijk zijn als uw eerlijk product? Dit is gewoon stinkend goedje van een oneerlijke wijnboer die er niets van bakt, maar ergens het belletje van de duurzame producten heeft horen rinkelen en zo zijn walgelijk brouwsel toch van klandizie weet te voorzien.
Natuu rlijk, wijn zou wijn niet zijn, als het niet wat ingewikkelder dan ingewikkeld kon. Ondertussen spreek je niet alleen over bio-wijnen, maar ook organische en bio-dynamische wijnen zijn troef. Er is zelfs een nieuwe categorie op de markt die ondertussen lekker gehypet wordt: de natuurlijke wijnen. Eerlijk is eerlijk, het zullen allemaal wel eerlijke producten zijn, want dat staat op het etiket. Meer nog, om te bewijzen dat het eerlijke producten zijn vind je op die etiketten zelfs dikwijls zegels van normerende instanties als Demeter, Ecocert of Agriculture Biologique. Als die erop staan, kan het helemaal niet mis gaan, zo redeneert de consument dikwijls, want er staat een mooi zegeltje op. Voor mij doet dat allemaal een beetje Middeleeuws aan: de heraldische zegels, je weet wel die mooie rode lakdingen aan een lintje die aan een pauselijk of ander adelijk schrijfsel hingen te flappen, moesten de authenticiteit van een oorkonde bewijzen. Maar ja, het zou mooi geweest zijn werden ze in die tijd niet meer dan eens duchtig vervalst ... .
De zegeltjes op het rugetiket van een wijnfles zijn natuurlijk niet vervalst, er zal slechts heel zelden mee geknoeid worden, maar de vlieger gaat weer niet op dat wijnen waarop je zo’n zegeltje vindt, dan meteen maar beter zijn als de wijnen waar je dat zegeltje niet op vindt. Trouwens, die hele resem categorieën duurzame wijn worden niet  alleen omschreven door zulke regulerende instanties als Ecocert, maar ze zijn dikwijls gebonden aan een hele reeks wetten en voorschriften opgesteld en bijeengeharkt door onze zo zorgzame Europarlementariërs in honderden bladzijden tellende, bijzonder saaie boeken. Mocht u echt van de slaappillen af willen, lees dan elke avond tien bladzijden van zo’n regeltegel. Ik verzeker u: slapen zal u. Maar goed, alles wat mag en niet mag in de productie van biologische wijn bijvoorbeeld, staat netjes opgelijst in die dikke turven. Een wijnboer die die boeken op zijn nachttafeltje heeft liggen en zich braafjes aan die regels houdt, mag als beloning op zijn wijnflessen zetten dat het goedje dat erin zit biologisch geproduceerd is.
Betekent dat dan meteen dat hij een eerlijk product maakt? Ja, volgens de producent, handelaar en consument dikwijls wel, want het is met respect gemaakt voor Prik de cactus, Jef de zeepier en Jan-Piet-Snot van achter de hoek … . Maar is wat in het glas zit ook eerlijk? Is het wijn die zegt: “Hallo, ik ben een wijn recht uit de wijngaard?” Nee, verre van zelfs. Neem nu bijvoorbeeld die biologische wijnen, daar mogen zomaar liefst 400 - ik herhaal - 400, additieven aan toegevoegd worden om dat sap uit de wijngaard toch maar min of meer netjes te krijgen. Tja, daar sta je dan met je eerlijk glas in de hand. Eerlijk gezegd: santé, maar ik drink niet mee.

 

Niets is wat het is.
Ja, dan is daar nog die categorie natuurlijke wijnen. Lekker gehypet tegenwoordig. Als je bij de echte kenners wil horen, ligt je kelder er minstens halfvol van en jeremieer je overal dat je die andere flessen in je kelder niet meer te drinken vindt. Ik doe dat ook. En tegelijkertijd denk ik: man, wat voor onzin ben je nu weer aan het uitkramen? Want ja, als ik eerlijk moet zijn, ik drink zeker nog wel eens conventioneel gemaakte wijn. En me ervoor schamen doe ik niet. Die morele reflex heb ik gelukkig niet ontwikkeld.
Maar even serieus nu. Die natuurlijke wijnen, wat is daar nu van aan? Wel, ‘natuurlijk’ zou in principe moeten betekenen dat men probeert zo goed mogelijk te werken in wijngaard en kelder, zo respectvol mogelijk, zonder zich vast te klampen aan regels en voorschriften. Individuele verantwoordelijkheid ten opzichte van natuurlijke rijkdommen en respectvolle omgang ermee zijn kernbegrippen voor de handel en wandel van de natuurlijke wijnboer. Voor hen zijn er geen axioma’s in de wijnbouw. Er zijn geen ‘van je moetens, omdat het zo is’ met andere woorden. Dat maakt het voor de boeren zelf natuurlijk wel een klad moeilijker, want er zijn geen voorgeschreven regels: elke oogst wordt apart getaxeerd en zoveel mogelijk vanuit zichzelf gevinifieerd met de middelen die die oogst zelf biedt. Van additieven en dergelijke is dus praktisch geen sprake. Additieven worden door deze boeren immers niet gezien als een noodzakelijk kwaad, of een hulpmiddel waarzonder goede wijn maken niet kan. Additieven zijn de allerlaatste toevlucht en blijven daarom ook absoluut beperkt tot bijvoorbeeld een minimaal beetje toegevoegde sulfiet in de fles.
Dat is allemaal heel mooi, zal u zeggen, maar zijn deze wijnen dan ‘eerlijk’ en dus beter? “Beneenie”, zou ik zo direct zeggen. Maar misschien ga ik daarmee wat te ver: ‘eerlijk’ in de zin van een ‘oprecht’ product dat niet meer pleegt te zijn dan het is? Misschien wel. Natuurlijke wijn is gemaakt van druiven, point final. Dat heeft natuurlijk als gevolg dat natuurlijke wijnen heel erg kunnen verschillen van millésime tot millésime, van perceel tot perceel, vat tot vat, fles tot fles, enz. Ze zijn met andere woorden moeilijk beteugelbaar, niet goed in regels te gieten, omdat in de eerste plaats hun productie al voor elke wijn uniek is. Conventioneel zijn ze dus van nature niet, beregelbaar en kwantificeerbaar bijgevolg al helemaal niet. Of de wijnboeren zelf dan eerlijk zouden zijn, is nog heel wat anders. Tussen de natuurlijke wijnboeren zitten evenveel knoeiers en foefelaars als er onder de conventionele wijnboeren zijn, wees daar maar gerust in. Dus ‘eerlijk’ is dat product op die manier absoluut niet altijd.
“Aaaaaaaaaaaaargh,” zal u nu misschien uitroepen, “waar kan ik dan nog wel op vertrouwen? Is nu niets nog wat het is, of laat uitschijnen te zijn?” Laat me u meteen helemaal in de crisis storten: nee, niets is wat het is en niets is wat het presenteert te zijn. Kom, ik badineer natuurlijk maar wat, alhoewel ik ergens toch ook meen wat ik zeg. Eén van de grote merites van natuurlijke wijn is voor mij alleszins dat het wijnen zijn die zich moedwillig buiten het in de wijnwereld vigerende discours, buiten de algemeen geaccepteerde praktijken, enz. plaatsen. Daarmee maken ze niet noodzakelijk betere of eerlijkere wijn, maar ze doen ons wel nadenken over wat we allemaal als zo vanzelfsprekend beschouwen wanneer we het over wijn hebben. Ze leggen met andere woorden al de vooronderstellingen bloot waarmee we wijn bejegenen en naar waarde schatten. En dat is een goede zaak, want niets is zo leerrijk als je eens degelijk te bezinnen over wat je altijd als zo vanzelfsprekend beschouwd hebt. Eén van de dingen die ik er alleszins uit geleerd heb, is dat er niet zoiets bestaat als ‘eerlijke’ of ‘moreel hoogstaande’ wijn. Er is alleen goede gemaakte wijn en slecht gemaakte wijn. Of, meer nog, er is alleen lekkere en onlekkere wijn. Het toeval wil nu wel dat natuurlijke wijnen dikwijls lekkere wijnen zijn. Waarom? Ah, heel simpel, omdat, wanneer je een goede natuurlijke wijn wil maken, je ontzettend meticuleus en verstandig tewerk moet gaan. Er zijn namelijk geen hulpmiddeltjes en ezelsbruggetjes die je zullen helpen om gepruts en fouten recht te trekken.

 

Lekker.
Laat me eindigen met een kleine anekdote: enkele weken geleden stak ik voor een groep mensen een proeverij in elkaar. Een proeverij over Siciliaanse wijnen voor een gemengd publiek: echte wijnliefhebbers, kenners zelfs, mensen die graag een glas drinken en mensen die het idee van een wijnproeverij wel eens leuk vonden. Een tof publiek dus, want er was uitdaging aan. Ik gebruikte ook een extra insteek: ik zette natuurlijke en conventionele wijnen door elkaar. In een uitleg vooraf vertelde ik wat over de wijnbouwgeschiedenis van Sicilië, de belangrijkste druivenrassen en appellaties en ik legde het verschil uit tussen conventionele, lutte raisonnée-, organische, biologische, biodynamische en natuurlijke wijnen. Zo wisten de mensen toch een beetje waar ik tijdens het proeven zelf over zou praten. Ik vertelde echter nooit wat over een wijn voor ik hem liet rondgaan. Ik wilde de mensen immers niet beïnvloeden bij het besnuffelen en begorgelen van het gefermenteerd druivensap in kwestie.

Net toen het te laat was, kreeg ik in de gaten dat ik een fout gemaakt had in de opstelling van de proeverij. De eerste natuurlijke wijn in de reeks was een heel extreem geval: Lamoresca bianco 2009, een oxidatief gemaakte witte wijn, met schilmaceratie en vinficatie in oude vaten. Niet meteen een doetje en qua uitzicht al niet direct als ‘normaal’ te bestempelen. Ik zag aan de andere kant van het lokaal de wenkbrauwen van het groepje wijnkenners al in de hoogte gaan. "Ai", dacht ik, "big mistake". Maar wat verderop was een meisje, dat het idee van een wijnproeverij wel eens leuk vond, ook druk het glas aan het besnuffelen. Plots nam ze met volle overtuiging een slok. Ik vreesde al een van pijn en smart vertrokken gezicht te zien verschijnen in de eerstvolgende vijf seconden, maar neen, ze slikte de teug gretig door en liet er heel spontaan, en tot naar haar eigen verbazing wat te luid, op volgen: “Man, dat is lekker.” Aan de andere kant van het lokaal gingen de wenkbrauwen weer omlaag en werd er opnieuw druk besnuffeld en gewalst. Er steeg na een tijdje toch wel wat goedkeurend gebrom op.
Oef, een zucht van opluchting. Maar het had anderzijds wel gewerkt: ik had de proevers eerst ingeprent zonder vodden in hun kop te proeven. Dat wil zeggen: zonder dat wat ze allemaal al wisten over wijn. Proef niet met je ogen en je kop, wel met je neus en je tong. De trend was voor de rest van de proeverij gezet. Aan het eind van de avond werd er nog net niet gevochten om de restjes van de natuurlijke wijnen ... .
Voor mij was dit de proef op de som dat wijn gewoon goed gemaakt moet zijn en dat al dat andere gepalaver, al die does en don’ts, al die regelneverij tot niets dient dan alleen jezelf, je kennis en vooral je eigen ego op te hemelen. Dat staat gewoon haaks op het genieten van een goed glas. Er is alleen lekkere en onlekkere wijn, geen morele en immorele wijn, geen eerlijke en oneerlijke wijn. Klaar!

 

Deze post is een bijdrage aan de Vlaamse Wijnblogdagen, een initiatief waaraan verschillende Vlaamse wijn- en foodblogs deelnemen. Neem bij de andere deelnemers gerust eens een kijkje voor een andere visie op dit onderwerp. Je vindt ze netjes opgelijst, hier, om het hoekje, bovenaan rechts.

 

¹ Metro, 31.10.2011.
² Wilde, Oscar, "Preface", in: The Picture of Dorian Gray. e-Source: <Up>word.

Zalig de simpelen van geest: Productkennis, bescheidenheid

Dat was weer een hiaat van formaat: net iets teveel proeverijen en teveel lange gesprekken over veel teveel glazen wijn achter de rug. En ja, er zit weer overal wat nieuws aan te komen bij slijters her en der in ons pietluttige apenland, dus zit ik vol spanning en kinderlijk enthousiasme catalogi uit te pluizen in plaats van u met mijn verlicht gezwets de trappen der wijnwijsheid te helpen bestijgen. Ik brei nog maar eventjes verder aan de vorige post. Niet omdat ik zin heb nu weer eens iedereen te vervelen met mijn gezeur, maar wel omdat dat scheel gebral van de meeste wijn- en eetrecensenten één van de bestaansredenen van deze blog is, maar en nog omdat ik er gewoon ziedend kwaad van kan worden. Waar waren we weer gebleven? Inderdaad: gesofisticeerd ofte, complex, staat voor heel wat kopijschijtertjes blijkbaar gelijk aan ‘niet te missen’, ‘onwaarschijnlijk lekker’ of ‘het je van het’.

Gastronomisch fundamentalisme?
Als gesofisticeerd en complex lekker is, is eenvoudig dus niet lekker. Zo simpel is het. Nee, je gaat het niemand hardop horen zeggen, maar het wordt toch al lispelend achter hoek en kant heimelijk geïmpliceerd. Pissig word ik daar van, heel pissig, want ik kan, zonder al dat getetter in mijn hoofd, heel erg genieten van een simpel bord simpel eten en een simpel glas simpele wijn. Nee, ik ben geen gastronomische fundamentalist, maar ik geloof echt dat er heel wat meer goede brasserieën, restaurants en zo meer van die eettenten zouden zijn, als de kok in kwestie zich zou toeleggen op eenvoudige kost. Investeer wat meer in de basisproducten in plaats van in taai wild, verslijmde paddestoelen of smakeloze ‘vergeten’ groenten. Je bedrijft toch geen alchemie in de keuken, hè? Van ongein maak je geen culinair goud. Of je er nu een espuma, een emulsie of een reductie van maakt, drek blijft drek. Meesurfen op de hype, wat sloganesk menuchinees brallen en dure smork op een bord knallen is niet gelijk aan gastronomie.
Onlangs schoof ik nog met een collega, of, beter nog, een goede kameraad – kameraad J. voor de vrienden – en ons beider eega’s de benen onder tafel bij een bevriende Italiaanse chef.

*plingplong, boodschap van algemeen nut* Jaja, het is al goed: voor bij u het luchtalarm begint te krijsen en u uw pietluttig afweergeschut vanachter uw kleinzerige ritssluiting tevoorschijn tovert: u las inderdaad ‘bevriend’. “Ah,” zal u zeggen, “bespeur ik daar enige partijdigheid?” Laat me u geruststellen: u kan even goed lezen als het buurmeisje van twee huizen verder dat met veel brio het tweede leerjaar doorkruist. Dat ‘bevriend’, mijn beste, hebt u dus goed gelezen. “Ja maar”, zal u zeggen. Jaja, het is al goed, u bewijst te beschikken over meer dan één hersencel, dus: ja, ik zal wel partijdig zijn. En dan? Ik heb er geen probleem mee dat ruiterlijk toe te geven. *plingplong, wij danken u voor uwaaaaaaandacht*

Die bevriende Italiaanse chef is niet alleen een toffe peer, maar ook nog eens een goede kok, die van zichzelf goed weet wat zijn sterke of minder sterke kantjes zijn. Want, alhoewel hij van opleiding eigenlijk voedingstechnoloog is, heeft hij het niet zo begrepen op hoogtechnologisch kokkerellen, moleculair vuurwerk en wat dies meer zij. Zijn eigen culinaire roots getrouw, beperkt hij zich tot het zo oprecht mogelijk vertalen van pure ingrediënten naar een lekker bord eten. “Ja, banaal Italiaans dus”, zal u zuchten en daarmee maakt u net dezelfde misplaatste generalisering die een andere bevriende Leuvense chef niet zolang geleden nog eens in mijn gezelschap maakte. Niettegenstaande het feit dat ik ontzettend veel respect heb voor wat de kerel in een omhooggevallen boerendorp in Graafschap Tobback uit de grond probeert te stampen, had ik toch bijna met hem op de vuist gegaan die avond. Toegegeven, we hadden wat teveel van de overlekkere Chenin van de gebroeders Lechartier op en de Orval begon ons al wervelend naar de kop te stijgen, maar beweren dat àl die Italiaanse trage fast food de Vlaamse horecascène kapot maakt, dat was voor mij een brug te ver.
Er zijn inderdaad teveel Verdi’s, La Rotonda’s en Da Tonio’s die je met de nodige Italiaanse flair in het vettige, achteruitgekamde haar en een kromme glimlach op het glimmende gezicht de grootse culinaire ongein op je rood en wit geblokt tafellakentje flatsen. Maar die belichamen nu net het tegenovergestelde van wat de Italiaanse keuken is. Zoals de chef in kwestie raak portretteerde: wat spotgoedkope, half afgewerkte producten op een bord draperen of misschien net nog wat opkoken en, “klaar, daar heb je je Italiaanse keuken”. Wat pasta, wat tomatensaus en een slappe kalfskotelet en iedereen is content. Kost niks, brengt belachelijk goed op en ... djingdjing kassa! Feest! Maar daarom “al die Italiaanse restaurants” veroordelen? Nee!


Klerezooi. Productkennis.
We eten allemaal graag Italiaans, omdat Italiaans gelijkstaat aan zomers, zuiders, zwembad en mooie vrouwen. Misschien ook wel omdat dat Italiaanse menutaaltje wel lekker bekt. Maar of het daarom goed is? Nee. Ik durf praktisch bij geen enkele Italiaan in België mijn benen onder tafel te schuiven. Waarom niet? Omdat de gerechten doorgaans compleet karakterloos zijn, de menu’s beantwoorden aan een verklerezooide Belgische smaak en, erger nog, omdat de ingrediënten waarmee gewerkt wordt doorgaans nog niet goed genoeg zijn om aan het varken van hiernaast te voederen. Eenvoudig, ja dat wel, maar niet te verstouwen. Het is zelfs zo erg dat heel wat restaurantgangers die rommel als maatstaf zijn gaan beschouwen voor wat Italiaanse keuken zou moeten zijn.

 

Zo sprak ik onlangs met een goede vriendin die bij diezelfde, bevriende Italiaanse chef – u weet wel die chef waarover ik niet onpartijdig bericht – een stukje wezen eten was. Ze kwam net terug en ik vroeg, een beetje zeker van mijn stuk, hoe het haar meegevallen was. “Wel ok”, was het lauwe antwoord. “Wel, ok?” echode ik. “Ja, ik nam een risotto di mare en dat was wel niet slecht, maar toch niet zoals dat moet, hè”. Met vragend gefronste wenkbrauwen spoorde ik haar aan wat uit te wijden: “Ja, er zat alleen maar inktvis in”, zei ze beteuterd, waarop ik nogal laconiek vroeg: “Aah, zit die dan niet in de zee?” Bleek dus dat de dame in kwestie ervan uit ging dat in een risotto di mare, of ai frutti di mare zo je wil,  altijd een mengelmoes van allerlei zeevruchten hoort te zitten. Niet dus. Zou de chef in kwestie ingeblikte rommel of een onfrisse zeebewonersmix in zijn risotto moeten gaan draaien om toch maar aux sérieux genomen te worden? Blijkbaar wel: want wij, Belgen of Vlamingen met een toch zo geweldige eetcultuur, vinden dat dat zo hoort. Wij, Belgen of Vlamingen met een toch zo geweldige eetcultuur vinden dat er een onfrisse zeebewonersmix in een risotto di mare thuishoort omdat die risotto di mare, risotto di mare heet en omdat we, wanneer we risotto di mare bestellen bij een Italiaan, altijd platgekookte neprisotto met een onfrisse zeebewonersmix verwachten. Tja, en dan zit je daar met al dente risotto en alleen maar verse inktvisjes op je bord ... . Soms zit het leven niet mee.
Chefs zoals die bevriende Italiaanse chef die ik hier zo openlijk en opvallend subjectief bewierrook, kunnen alleen maar met lede ogen aanzien wat hun collega-Italiaanse-restaurateurs laten doorgaan voor Italiaanse keuken: bijeengebriegelde, onfrisse tweederangsproducten die heel wat klanten best te vreten vinden, simpelweg omdat ze niet weten wat ze eten, en vooral niet meer proeven wat ze eten, maar wel wat ze denken te eten. Jammer, want van wat basale productkennis is nog niemand onverhoeds heengegaan.


Doodeenvoudig. Bescheidenheid.
Alles begint immers met kwaliteitsingrediënten die op een doodeenvoudige, maar respectvolle manier klaargemaakt worden. Anders: exit Italian cuisine. Jaja, dat is het mantra van de Italiaanse keuken, dat weet ik ook wel, maar dat is toch niets om verbolgen over te zijn, toch? Trouwens, moet dat enkel het mantra van de Italiaanse keuken zijn? Dat kan toch in gelijk welke keuken? Waarom doen wij dat hier eens niet wat vaker? Gerechten genoeg: worst met wortelpuree, paardenstoofvlees met friet, Voerense trip met appelmoes, Luikse speksla, hutsepot, pâté en croûte met een blaadje sla, balletjes in tomatensaus, paling in ‘t groen, witloof met ham en kaas in de oven, salade met gebakken varkenswang, garnaalkroketten, enz.
Wat is er mis met deze gerechten? Niets! Of toch wel: er is maar één ding mis met deze gerechten. Je kan er niet over lullen en zodoende de meestal lamentabele kwaliteit ervan niet verhullen. Je kan met een geweldig betoog en een hele thesaurus ingewikkelde woorden, waarmee je eerder je eigen autoriteit in de verf zet, in plaats van het gerecht in kwestie bespreekt, niet aan de slag rond zulke gerechten. Je kan net wat vertellen over de kwaliteit van de producten en een klein beetje over de al dan niet geslaagde wijze waarop ze bereid zijn. Met hoogtechnologisch stoofjargon kom je in deze dus niet ver. Je kan met andere woorden dus je tafelgenoot of je lezer niet overbluffen met menuchinees of teljoorbargoens. En laat dat laatste nu net het probleem zijn: je kan met het rondslingeren van dure begrippen niet verdoezelen dat je eigenlijk niet echt weet wat je proeft, want als het over productkwaliteit gaat, proef je inherent altijd blind en dat is bijzonder moeilijk. Het zicht kan soms een tipje van de sluier oplichten, maar doorgaans is het in de mond of in de neus dat het moet gebeuren. En ja, daar loopt het dus mis, want niet alleen veel ervaring en een hele hoop culinaire bagage zijn voldoende, je moet ook gewoon heel goed proeven.

Een bord van die bevriende Italiaanse chef:
Salsiccia al finocchio (Calabrese) met spinazie, canellini, pompoen en pattate al forno.

Laat de combinatie van de twee nu net een zeldzaamheid zijn. Ik kom ze praktisch alleen tegen bij heel bescheiden mensen, die slechts met enige aandrang zullen zeggen wat ze denken over een gerecht. Meestal zijn het ook mensen die geen minutenlang vertoog moeten afsteken om hun punt te maken. Twee zinnetjes volstaan meestal^*. Ik ben blij dat ik er enkele ken: hun aanraders houden geen rekening met het feit of de keuken nu modern of traditioneel is, duur dan wel goedkoop, gewaagd of conservatief, ... het enige wat telt is de kwaliteit van de ingrediënten en de voorzichtige hand van de chef. Al de rest is bijzaak. Kwaliteit van de producten, daar begint alles en daar eindigt alles. Net zoals je wijn maar zo goed is als de slechtste druif uit je wijngaard, is een bord eten maar zo lekker als het minste ingrediënt. En laat dat nu net zijn waar de grote coryfeeën onder onze restaurantcritici zo dikwijls in falen: het onvermogen om de kwaliteit van een ingrediënt te beoordelen, zonder al dat gezwam en gezanik in hun kop. Een Amerikaans restaurantcriticus zei ooit eens over zijn collega-food writers: “Much food, not enough writer.” Wel, hier is het nog een trapje erger: weinig schrijver en ook al niet veel food blijkbaar. Op zich niet erg – leven en laten leven –, het is alleen betreurenswaardig dat zoveel lezers, door het voor de Heilige Schrift nemen van dat gezwam, ook gaan denken dat ze het allemaal wel weten.

 

* Dat lukt mij ook niet echt, getuige deze weer te lange post, maar laat ik mezelf goedpraten met het feit dat een metadiscours omwille van de aard steeds veel meer woorden behoeft.

Zalig de simpelen van geest: gesofisticeerd?

Vroeger, in een ver en grijs verleden, toen walkmans, walkie-talkies en supercomputers hét van hét waren, beweerden de profeten van de nieuwe tijd dat ooit het leven van de mens eenvoudiger en makkelijker zou worden. Vroeger, dat was het decennium van de New Beat, de tijd waarin Kraftwerk groot werd, en voor ons, kleine jongetjes, de tijd waarin we opschepten over de lengte van onze walkmanantennes terwijl we de straten in de wijk onveilig maakten met wat stoer gejanhagel op een knalgele BMX. Gesofisticeerd was die tijd, of zo zei men dat toch.


1. Gesofisticeerd.

 

Kraftwerk - Autobahn, live

 Ik moet toen zowat in het derde jaar lagere school gezeten hebben, waar een grijze leerkracht, terwijl de vliegertjes, passers en boterhammen met mayonaise, vrolijk het luchtruim van de klas doorkruisten, ons voor het eerst – naast ‘container’, ‘computer’, en ‘floppy’- het woord ‘gesofisticeerd’ leerde spellen en uitspreken. Een hele opdracht voor de arme man, maar een onoverkomelijke bocht in ons leerparcours, want dit was immers die goeie oude tijd waarin technologie niet alleen betrouwbaar moest zijn, maar ook nog eens gesofisticeerd. Geen halve mens die wist wat dat betekende, laat staan een hele die het woord ook nog eens deftig kon uitspreken zonder zijn tong vijfmaal verstuikt te hebben, maar ‘gesofisticeerd’ was al wat technologisch nieuw en vernuftig was.
Is er nu nog wel iemand die weet wat het betekent, vraag ik me af? Kennen we dit woord nog wel? Want ja, er is geen hond die er bij stilstaat, maar taal, net als wetenschap en techniek, evolueert constant. En of u dat nou wil of niet, taal is zelfs afhankelijk van modes. Keitof, keicool en keineig zijn passé, keiwijs moet het nu liefst zijn, anders kan je evengoed nog wat gaan rondhangen met je Johnny-vriendjes in een zwarte Kappa-training. En toch, gesofisticeerd ... , nee, dat is nog helemaal niet passé. Het is helemaal terug van weggeweest en wel in de wonderlijkste context eerst: die van de gastronomische kritiek.


2. “Gesofesticeerd”.
“Gesofisticeerde keuken”, las ik onlangs nog in een recensie van het één of andere restaurant in een heel nieuwerwets tijdschrift. Het stond er eigenlijk nog fout geschreven ook: ‘gesofesticeerd’ beweerde de woordenbrakende food-recensent. Zowel de spellingchecker als de editeur hadden er over gekeken zeker? Het was zo één van die recensies waarin er met punten gegoocheld wordt voor de keuken en de ‘sfeer’. Meestal wordt die sfeer dan nog eens apart omschreven ook. Als het even kan, is die liefst ‘loungy’, strak, sober of, erger nog, ‘trendy’. Is ’ie ‘trendy’, dan wordt die sfeer steevast een ‘sfeertje’. Heb ik nooit wat van begrepen. Sfeer is leuk, maar is volstrekt tweederangs, toch? Ik wil genieten van wat er op mijn bord ligt, zonder dat ik constant met mijn gedachten, vork of mes in het decor blijf hangen. Horen sfeer en keuken niet gewoon bij mekaar eigenlijk? Ik zou me maar ongemakkelijk voelen in een frietkot waar een sfeermuzakje gedraaid wordt en waar het interieur bestaat uit van die zo luguber Vlaamse Flamant-kitsch ... .
Wat bedoelde die halfbakken weekbladklerk nu eigenlijk met zijn ‘gesofesticeerd’? Wel ja, dat hij het zelf niet wist. Hij had het, hoe kan het ook anders, over schuimpjes, en emulsies, en crumbles, en langzaam gegaarde dit en kort gegaarde dat, waarvan de cuisson zus of zo was, maar de affinage en de topping toch wat meer ritme en kleur hadden mogen hebben. Hij wist met andere woorden zelf blijkbaar niet wat dat 80’ies-woord daar plots stond te doen in de tekst. Die verrekte letterhoop stond er zelfs verschillende keren kort na elkaar en wilde maar niet weg. Of toch niet? Misschien gebruikte de brave man dat woord wel correct volgens de goegemeente food-schrijvers die er naarstig op los tetteren in de vele smulkaternen die onze landelijke gazetten en trendy glossy’s rijk zijn.
Wat betekent ‘gesofisticeerd eten’ voor deze dames en heren eigenlijk? Simpel: een amalgaan van dure modewoorden die het de eerstvolgende tien jaar lekker doen in de keuken, en daarna lamgeneukt in de vuilnisemmer belanden. Woorden als ‘cuisson’, ‘affinage’, ‘topping’ of ‘dressage’, ... . ? Iedereen laat ze zich te pas en te onpas ontvallen sinds de zoveelste reeks van het debielste keukenprogramma dat ooit het levenslicht zag: ‘Komen eten’. Net zoals niemand eigenlijk weet dat er in het Nederlands een perfect doordeweeks woord bestaat voor ‘cuisson’, namelijk ‘gaartijd’, is er blijkbaar ook geen mens die weet wat de vlag ‘gesofisticeerd’ nog aan ladingen dekt. Ok, ok, ... nee, ik ben geen taalpurist die vindt dat elk woord van een onbezoedelde Nederlandse of , erger nog, Vlaamse komaf moet zijn. En nee, ik ben ook geen normatief kantoorklerkje dat vindt dat het nu maar eens gedaan moet zijnbetekenissen en contexten toe te voegen aan het gebruik van een bepaald woord, maar, echt waar, er is geen ene drollige food-recensent die blijkbaar weet wat gesofisticeerd betekent. En neen, ik ga het u niet verklappen: men neme een woordenboek en zoeke het op.


3. “Moejeniewetewanefolletuttemezennepittepolemikalasjeminevent?”
Wat me misschien nog meer de keel uithangt bij het lezen van zulke ongure woordenkots is het oordeel dat daar maar meteen mee geïmpliceerd wordt. Want, u weet het of niet, maar tegenwoordig moet wat op je bord komt lekker ingewikkeld klinken, of beter nog, er lekker ingewikkeld uitzien. En je moet er vooral ingewikkeld over kunnen lullen. Hoe ‘gesofesticeerder’, om even te citeren, hoe beter.  Als het niet over het eten zelf kan, dan beginnen we maar wat te zeuren over het interieur, de toiletten of het concept. Ja, anmehoela.  “Moejeniewetewanefolletuttemezennepittepolemikalasjeminevent?”, denk ik dan. 
Als ik een restaurantrecensie lees, dan wil ik weten wat er gegeten en gedronken is. Maar neen hoor. Dat laatste is meestal “een fles wijn”, of “voor mij een glas water en voor mijn compagnon de aangepaste wijnen per glas” – hetgeen wel getuigt van een zeer burgerlijke correctheid, maar nul, nougâtbollen zegt over wat en de kwaliteit van dat wat. Is dat nu zo moeilijk? Voor het eten net hetzelfde. Hoop en al krijg je een vage omschrijving van het menu waar geheid gewezen wordt op het innovatieve aspect of de complexe smaakcombinaties en meer van die nietszeggende prietpraat waaraan onze foodrecensenten zich als kadavervretende hyena's gulzig tegoeddoen. Ik wil gewoon weten of het lekker was of niet en waarom het lekker was of niet.
Zal ik u nog eens wat meer vertellen? Ik erger mij aan die verdoken norm van ‘als het maar ingewikkeld is, dan is het goed’. Nee, lieve kopijkaboutertjes, zo zit het niet in mekaar. Gesofisticeerd en geraffineerd mag allemaal, maar meestal is jullie zo bekwijlde en beminde ‘complex’ synoniem voor ingewikkelde, wansmakelijke combinaties, wat zielloze tape-à-l’oeil en vooral niet te vreten culinaire ongein. Want ja, door jullie betekenisloos gezwans denkt elke janneman die wat in de pot kan roeren dat hij een keukenster is als hij wat dure woorden kan braken. Ik word ziek van de protserige reclameslogans op menukaarten of het ridicule gepalaver in programma’s als Komen eten. Had je daar een keer een dame die een aardappelrisotto ging maken. Een wat? Jaja, een puree met nog stukjes aardappel in, zo verkondigde het mens. Ze kon gewoon geen fijn gebonden, romige aardappelpuree maken, in de eerste plaats al omdat het kind de verkeerde aardappelen gebruikte. Maar natuurlijk, je knoeit er wat op los, goochelt wat met pretentieuze woorden en je bent geweldig.
Laten we eens met de basics beginnen en dat experimentele vuurwerk aan die uitzonderlijke enkelingen die zowel het verstand als het fingerspitzengefühl hebben om zulke dingen om een bord te toveren. Het is niet omdat je vanalles zogenaamd complex op het bord kan flatsen dat dat dan ook meteen maar lekker is.

 

Amaai mijne zak - Waarom ik nooit uit een Bag-in-Box drink: no kidding

Er was eens een ver, vreemd en groot land. Daar woonden mensen - geloof het of niet - die van een microgolfoven hielden en BIB's haatten. Een stomende paradox, dat wel, maar dit is nu eenmaal het land waar in dit verhaal alles mag en vooral alles kan ... .

 

Wat doe je best niet met een BIB?

 

 

Of toch?

 

 

Niet kapot te krijgen ... . Lekker afblijven dus!

 

Amaai mijne zak - Waarom ik nooit uit een Bag-in-Box drink: 'effe telle'

Feestje bouwen? Dan is die BIB er zeker bij. Goedkoop, voor nog geen 8 euro de liter heb je er een bij de plaatselijke superboer. Handig, kraantje open, kraantje dicht en vooral: zuipen! Want er zit toch zoveel in dat vierkante pakje met een zakje. Niet?

Kotfeestjeuh!!!
Ik heb nooit zo goed begrepen waarom mensen zo hoog opsnijden met BIB's. "Moet je doen, is supergoedkoop en keihandig! Staat bovendien nog leuk ook", zei een vriendin me ooit eens. Dat 'keihandig' wil ik wel aannnemen. Hoewel, een fles giet je gewoon met één hand leeg. Met zo'n gepakt en gezakt geval sta ik altijd maar wat te klungelen. Gefrunnik om dat lipje los te krijgen. Gefriemel om dat pompje ingedrukt te houden zonder dat de hele klerezooi de grond op flikkert en een geklooi om die laatste druppels uit die g*dverrekte doos te wringen. Sta je daar als een halfgare debiel met één werkende hersencel je glas in de ene hand en een op de rand van de tafel kwikkelend stuk gerecycleerd papier in de andere hand even je fijne motoriek te testen. Waanzin als je al stevig in de olie bent.
'Staat leuk' weet ik ook nog zo niet. Het zal vast wel aan mijn overgeësthetiseerd oog liggen, maar die BIB's hebben toch niet dezelfde charme als een slanke fles die lekker koel in de hand ligt. Zo'n kwakkelig stuk vierkant karton met een plastieken teut eraan ... . Ik vind het niet staan. Ok, ook niet elke wijnfles ziet er even lekker uit aan de buitenkant - ze zijn dat overigens evenmin aan de binnenkant - maar het concept van zo'n stuk dichtgenaaid canvas in een lompe doos, waar de klodders superlijm nog op te zien zijn ... . Nee. Ik kan me niet voorstellen dat een sommelier met even zwierige gebaren dat aluminium lipje van het plastieken tepeltje scheurt en dan met een sierlijke armslag je wat kleurige inhoud in je glas druppelt voor de obligate keuring door je weledelverwend reukorgaan.
Wat is er mis aan een fles met kurk en etiket, of zelfs een schroefdop, Stelvin of screwcap zoals de kenner dat noemt? Het kriepen van de kurkentrekker, het smakelijke ploppen van de kurk of de feestelijke krak van de screwcap klinken me toch wat appetijtelijker in de oren dan een 'slik, sjjjjjlop' van een BIB die geopend wordt en zich maar meteen gretig volzuigt met een gloppende hap lucht. Net een geïnverteerde scheet. Of, neem nu het etiket. Ok, saai, afgezaagd, bombastisch, protserig, lullig of  archilelijk, het kan allemaal. Maar sommige zijn echte kunstwerkjes. Dat moet ik nog steeds tegenkomen in een rayon BIB's die om ter schreeuwlijklelijkst te tippelen staan met hun gierende fluokleurtjes. Neem nu die foto's die meestal bovenaan, opzij en liefst ook nog onderaan over dat stuk glanzend karton uitgesmeerd zijn, om van te huilen, ... als er al geen technicolor barbecuekoppel onnozel op staat te lachen dan is het wel zo'n savanneprent waarvan ik zo meteen met een schaars geklede, blonde kassierster in een strooien rokje Hakunna Matata durf te gaan jodelen. En geloof me, dat wilt u echt niet meemaken.

Effe tellen.
'Supergoedkoop'. Waarom moet wijn nu 'supergoedkoop' zijn? Om meer te kunnen drinken? Ja, daar sla je natuurlijk nagels met koppen. Er is altijd te weinig, dat vind ik ook. Maar waarom moet er zoveel zijn? Wat is de gemiddelde inhoud van een BIB? 3 l? 5 l?
Goed, je bent student, je hebt geen geld - enfin, in onze tijd was dat toch zo, en dat is al héééééél lang geleden, van voor de oorlog, weet je wel - en toch wil je wat lekkers te drinken geven op je volgende kotrave (of is raven ook al niet meer van deze tijd?). Nee, ik formuleer het anders: je bent jong, je bent student en toch wil je zélf ook wat lekkers drinken op je volgende kotparty. Ik begrijp het helemaal: dan ga je natuurlijk niet je zuur opgespaarde centen - elke dag boterhammen met Tartinut en ravioli uit blik - gaan investeren in liquide ongein als bakken Stella of vaatjes Maes (alhoewel die laatste ook wel handig zijn). Nee, dan mag er minstens naast de vrouwengeut als Pisang en Pasoa met een fruitsapje ook wel wat rode wijn zijn te klokken  in de keet. Liefst rood ja, en stoer nog ook als het even kan. Wat kruidig, beetje ruw, en alsjeblieft ook nog wat alcohol. Daar gaan we toch zo lekker van lallen een heel eind in de nacht.
Dus, dan maar een BIB? 3l? 5l? Kom zeg, reken even mee. Kotfeestje voor 20 man. Want meer kan er toch niet in die wat te groot uitgevallen bezemkast (alhoewel, met die studio's van tegenwoordig waar je zelfs al op je badkamer kan gaan liggen ...). Minstens 10 mokkels van het schone geslacht. Als het kan nog meer ... voel je je met wat rode wijn in je kraag al helemaal de haan in het kippenkot.  Minstens twee derde van het schoon volk drinkt geen wijn, al helemaal geen rode. De ruige gasten onder het feestgedrein hebben het ook zo niet begrepen op wijn: die drinken liever een stevige pint (Stella? Maes? Stevig!?) of gaan voor wat sterkers. Kerels zijn het, echte kerels. Nog een derde dat afvalt. Blijft er nog maar een helft over die je wijn zal weten te slurpen. Laten we het houden op 10 man. Wat reken je per persoon? Een halve fles per man. Vier goed gevulde kuipen zwelg per kop ongeveer. Er zijn er al die na twee glazen overstag gaan of toch maar wijselijk beslissen verder te hijsen met water of meer van dat braafs, dus je komt met gemak aan een driekwart fles per dorstige ziel. Met vijf flessen kom je ruim toe, dus. Neem er 6 voor alle zekerheid: eentje teveel kan nooit kwaad.

Dingding, kassa?!
Kostenplaatje van het totaal? Neem flessen van 5 euroni ongeveer en je geeft er 30 uit. In vergelijking met een BIB is dat maximum een druppeltje spaarcenten meer, want wat kost zo'n klotsend zakkie? Gemakkelijk € 14 voor een 3-litertje, en dan hebben we het zo ongeveer over de goedkoopste. € 28 voor twee, want op één been kan je niet staan. € 2 euro verschil dus ... . Juist ja, je kan tellen, dus je hebt al lang in de mot dat ik hier zomaar achteloos 1,5 liter surplus aan gedoost vocht achteroverdruk (een doorsnee wijnfles bevat 75 cl). Eigenlijk maak je dus 12 euroni winst.
En toch, denk even mee: waarom koop je die BIB? Omdat er meer in zit en hij goedkoper is. Niet zoveel goedkoper, zo blijkt, want we vertrekken in onze vergelijking ook al van ietwat duurdere flessen. BIB-vocht in een fles zou neerkomen op wijn van pak 'm beet, hou 'm vast, 3 euri/fles. Tel even mee: 18 euri voor 6 flessen, 24 voor 3 liter feestplezier in 8 flesjes. € 4 verschil? Niet zo goedkoop dus die BIB.
Ja maar, zeggen de braveriken, er zit zo'n vacuümslotje op een BIB, dus van het overschotje kan ik dagen erna nog drinken. Ja hoor, vast wel: nogal een bescheten kotpartij richt je aan als aan het eind van de avond niet collectief op knalharde vodka wordt overgeschakeld omdat de rest zo ongeveer op is, toch? Als je een BIB kraakt, moet ie leeg, of zijn we daar ondertussen zo sappel in geworden? En dat is nu net het lollige aan die flessen wijn: je haalt er acht bij de boer, zet er 6 op tafel en vergeet er 2 achter je bed (of dat nou op of onder je badkamer is - aan het eind van de avond maakt dat toch allemaal niet meer uit). Zijn de zes flessen op en is iedereen scheurescheef, dan hou jij voor je volgende hijslust nog wat achter de hand. Of, is je wijn zo lekker dat er een paar van die slemplustige scheverikken zich nog staande recht houden, dan duik je fluks even achter het bed - na dat flikflooiende koppeltje even opzij gerold te hebben - en tover je genereus nog wat van je hijs voor je drinkebroeders' neus. Jouw kotfeestjes worden populair als geen ander. Dat spreekt.

Dan maar een rode galet.
BIB? Ik dacht het niet, dus, of er moest onwaarschijnlijk lekkere wijn in zitten, zo lekker, dat ik hem in m'n eentje op een avond leegtap, van de teut in de neut, met m'n sloffen op de salontafel en een  wijnpul binnen handbereik. Laat dat nu zelden het geval zijn (dat van die sloffen en die wijnpul gelukkig wel). Onder ons gezegd: die eerste pimpellekkere BIB moet ik nog eens tegen het zakkige lijf lopen, eerlijk waar. Ga echt maar voor die fles, of liefst in het meervoud, en alsjeblieft van die lekkere, die goed gemaakt is en geen foldertjesgeleur of een escortnachtje - jaja, in onze tijd was dat nog niet nodig - van je halve of hele lijf kost. Voor een prikje meer dan 5 neurootjes heb je zoiets  verrukkelijk van bij Wijnfolie bv.: 

 
Les Vignerons d'Estezargues, Cuvée des Galets Rouge, Vin de Pays du Gard 2007
Lekker sappig kersenfruit, met wat opstuivende, zondoorstoofde, knappende pruimpjes, een fikse galet rokerige snuifkruiden van de Mare Nostrum en tabakspruim van de wijnboer achter de hoek. Niet over zwansen, deze wijn, gewoon opdrinken en lol maken. (Maar je mag nu al 2009 gaan halen: vast nog veel lekkerder)
€ 6/fles bij Wijnfolie en als je even wat voorraad voor het feestje van volgende week wil inslaan - of zet die deur naar de gang gewoon open en nodig wat meer volk uit - ... bij 12 flesjes pitst Hans er nog wat vanaf: € 5,70/fles. Ongezien! Student zijn was nog nooit zo goedkoop. Feesten maar en slempen die handel!

 

Vlaamse Wijnblogdagen XV: Beleggen in wijn? - "En dan, Godverdomme, geen genade"

 Hopelijk bent u, net als ik, bij de gelukkigen die ook 5 kisten Château Ausone 2005 op de kop tikten toen ze en primeur uitkwamen in 2006. Ik kan u zeggen, de dag dat ze mij geleverd werden, ergens begin 2007, moet één van de mooiste dagen uit mijn leven geweest zijn: 5 kisten van dit fantastische vocht, één van de mooiste wijnen ooit in mensenheugnis geproduceerd, met witte stoffen handschoentjes zo de kelder in gedragen door de koerierdienst van de leverancier. Ik zal ongetwijfeld dat geluksgevoel en meer mogen herbeleven op het moment dat ik er een kist van opendoe en de eerste druppels van dat hemelse vocht mijn tong strelen.

Eén kist.
  Want ik trek natuurlijk maar één kist van de vijf open, beste lezer. Ik zou nog wel goed gek zijn om die andere te openen. Zoals u wellicht weet, zijn volle, ongeopende kisten immers waardevoller op de veilingmarkt dan reeds geopende. Ik word er nog altijd warm van als ik denk aan de gok die ik toen waagde: 60 flessen aan € 1000/fles aankopen. € 60.000 euri voor 45 l. van de weliswaar beste wijn ter wereld. Het was voor Cabernette bijna genoeg om een al vijf jaar lang durende, rooskleurige relatie op te blazen. "Ik die altijd geloofd had dat gij ne verstandige en voorzichtige mens waart, en dan nu dit, ... zijde gij helemaal zot geworden? Ge hebt gene rooie om aan uw gat te krabben, ge zijt gvd nog student, maar meneer gaat geld lenen om wijn te kopen, zenne. Ik wist nog wel dat die wijn van u ooit eens tussen ons zou komen!"
Jaja, dat zei Cabernette toen natuurlijk. Nu weet ze wel beter. En, och, ik kan het haar ook niet kwalijk nemen, wist zij veel. Ik wist het natuurlijk wel: veel lezen, de Liv-ex Bordeaux-index volgen, hier en daar wat traderskoelies uithoren en ik wist genoeg. Dit was de kans van mijn leven. Nu ja, misschien heb ik wel wat spijt dat ik niet wat meer heb geleend. 't Was nog eens zo mooi geweest. Het eerste resultaat van mijn sprong in het duister - mijn eerste wijnbeleggerswapenfeit, that is - konden we enkele maanden geleden aan den lijve ondervinden: één kistje verkocht aan 2,5 keer de aankoopprijs en de rest van de lening was al terugbetaald. Heerlijk, zo'n appeltje voor de dorst in de kelder (ik heb ze nog eens kunnen koesteren na onze verhuis naar de Blinde Vijvers te Lanaken). Misschien had ik er toch echt wat meer van moeten aanschaffen. Enfin, die ene kist die ik voor mezelf wilde houden, kan ik ook nog wel eens verkopen, als het echt moet. Met de winst kan er wel elders één fles vanaf, dan heb ik ze ook eens geproefd.

Wij zwellen met het rapalje tot een blaas.
Beste wijnbelegger, het siert u dat u zich herkent in mijn verhaal over mijn eerste wijnbeleggerswapenfeit. U zal ongetwijfeld het gevoel van gedeelde euforie, dat ons, succesvolle wijnbeleggers, zo welbekend is,  weer eens ondervonden hebben. Dat doet toch goed niet? Wild feest en zotte jodelarij, zo voelt dat. Gelukkig dat niet elke wijnliefhebber - pfff, wijnliefhebbers! - de knepen van het vak verstaat.
Beste wijnbelegger, als u nu nog steeds met een gevoel van herkenning en bevestiging leest, moet ik u toch even wijzen op enkele vreemde wendingen in mijn verhaal: vooreerst, ik was nog student. Ik weet natuurlijk niet uit welk gepamperd milieu u afkomstig bent, maar toen ik nog studeerde, was wijn drinken not done. Simpelweg not done, ja. Wijn drinken was wat voor de door hartgrondig verachte bourgeoisie. Het stichtend gedegenereerd gespuis, dat zich slechts door 'ons kent ons' en het bedriegen van andere, brave lieden, verrijkte en rijk hield. De postjesazers, de corrupte politiciens, de sigaren paffende industrieel, de dassen vretende bankier of de loensende 'handelaar in vruchtbaar mest en ander stinkend goed'. Het soort kleverige substantie dat zich als een slijmzwam volvrat aan het reeds tot in zijn wortels verrotte en doodzieke establishment. Het soort kanker dat wij, jonge snaken, nog vol van zwellend idealisme ooit zouden wraken, met

kameraden, in onze conjecturale taal geschreven,
zijn onze verzen vaak te zwaar met ervaring geladen.
waren wij van europa de chinezen,
was holland een rose perzikentuin,
onze poëzie zou dan eenvoudig zijn,
zou zijn een kopje thee met rozenbladen.

maar in Holland staat een huis; daar wonen
vrezen voor luizen, ladelichters en voor sowjetraden;
daar wonen struise dochters, stoere zonen
die met een kale god in 't trapportaal
- terwijl de radio der buren raast -
in swing en sweet te niet, cellen zijn en daarna zaden.

de hollandse cultuur is hol van helen,
het leven in commissie niet alleen een zede, ook genade
de eigen zaken eigen zielen zijn bordelen,
zodat de vreugde met een vreemde vrouw in bed,
des anderen daags in kuise verzen omgezet,
niet ruisen als het zaad, maar kraken als kostschoolse gewaden.

gij letterdames en gij letterheren,
gij die in herenhuizen diep zit uit de pluizen daden,
ik zeg Daden van genot en van ontberen,
wanneer gij blake rimbaud of baudelaire leest;
hoort, door onze verzen jaagt hun heilige geest:
de blote kont der kunst te kussen onder uw sonnetten en balladen. 

Gij, gij zijt door het hoge hoog verheven
En dompelt uw geest met zeven luiers in de zweetbaden
In het Purgatoir van nog maar net beschreven schandeleven
Lijden uw handen ook aan’t bijten in de nacht
En uw billen aan de stoepstenen in de kille nacht
Snoepen uw lippen giftige bessen uit groene dagboekbladen?

Want door de groene dagboekbladen vreten zich uit nightbarmeisjes artistieke maden,
Zieke gebaren.
Slappe spermatozoïden van uw priesters en profeten
Gij geniet van deze parasieten het meest
Gij en uw gestileerde neten op het Beest
Het nightbarmeisjesbeest en juist tussen de krullende venusharen.

Fluistert niet dat wij levend vuil
Reeds duizenden eeuwen schreeuwen gij en wij vuil uit de naden
Der zekerheid en dan, uw fluisteren verduistert niet het kwade.
Noem het komintern en Jeruzalem en kadeveraal
Noem het dronken Tine, limousine, lesbienne en het kapitaal
Straks dat alles zal u verneuken en verkreukelen en dan
Godverdomme – Geen Genade!

alleen weet, vredig nederland, ik en mijn kameraden,
wij houden de muze als een paraplu in onze broeken
en zoeken ons dekadentenlot in het record: te braden,
volledig bruin te braden in de genaden van zwelgen en vervloeken.
tegen uw muur zwellen wij met het rapalje tot een blaas
een zware zak met lachen, krampen, gillen en graas:
uw hemel wordt met onze zwerende ervaring overladen.

als eten en drinken, als steen om op te slapen en als zand om ons in de ogen te strooien.
Maar dat had u vast over het hoofd gezien. Lezen is namelijk uw sterkste kant niet, u blokt alleen Robert - Big Bob - Parker's cijfertjes, vanbuiten - die cijfertjes waar RP voor staat, weet u wel - of het moest het jaarlijks her en der gepubliceerde 100-beste-wijnen-van-de-wereldklassement zijn, dat mooi gecentreerd op uw Eileen Gray-bijzettafeltje prijkt, dat glazen tafeltje naast uw Eames-chair. Nee, dat glazen tafeltje naast die stoel van zwart leder en palissander. Nee, never mind, niet erg dat u niet weet waar ik het over heb. Ik zal het even simpel voor u verwoorden: dat dure designtafeltje naast die dure designstoel zoals u laatst bij uw collega zag (of in zo'n VTWonen of in een Weekend-Knack, waar was het nu weer?) en u dus ook maar meteen aanschafte.

Masturbatoir.
Stel, u had kunnen lezen - of u had minstens tussen uw drukke bezigheden even de tijd gevonden dat zeldzame talent van u te bezigen - dan was u vast wel opgevallen dat een wijnbelegger bepaald nooit het adres zal gaan verklappen waar al zijn fortuinen netjes liggen te rusten tot die volgende veilingklok weer eens aftikt. Hoogst onwaarschijnlijk zou u dat gevonden hebben. Want uw ergste nachtmerrie is een slimme inbreker die tijdens een kalme en lauwe zomernacht uw diefstalalarm verschalkt of uzelve winejackt en fijntjes al uw belegen bellegersflesjes  netjes in zijn Berlingootje laadt om er daarna voor eeuwig ende altijd schampavie mee te rijden.
Stel, u had zelfs meer gelezen van deze blog dan deze enkele regels, dan wist u dat deze aandoenlijke bekentenis van een in de volksmond zogenaamd 'notoir Bordeaux-hater' komt (stel u gerust, dat is schromelijk overtrokken: ik ben eerder een Bordeaux-scepticus, maar de uitleg van dit begrip ga ik u besparen). Ik moet toegeven, het was waarschijnlijk een fantastisch voorbeeld van absolute ironie geweest, mocht ik in zulke wijnen gaan beleggen en met het geld andere, veel lekkerder wijnen gaan kopen. Ik deed dat zelfs ooit echt: zo verkocht ik een fles Pétrus 1989 van een aangetrouwde oom - u hebt het goed, één van de grote jaren - voor een dikke 2000 euri. "Voor dat geld kan ik zoveel andere lekkere wijn kopen", redeneerde die oom. Een geweldige kerel, die net zoals ik liever van die lekkere wijnen drinkt, wijnen die ik brutaal uit de doos scheur, als een barbaar openplok en zorgeloos achteroverklok, in plaats van masturbatoir mijmerend enkele ongeopende kisten plechtig te staan strelen.
Stel, u bent éénoog onder uw bent van blinden, die ene éénoog, die echt kan lezen. Stel, u was een éénoog met goede smaak, die de beste wijnblog van de Nederlanden al enkele jaren volgde (ondanks het feit dat die eikel van een schrijver onregelmatig post en regelmatig sites swapt), dan had u zich vast een post uit 2006 herinnerd - jaja, u bent een hoogbegaafd mens met een bijzonder goed geheugen - waarin met de grootste verontwaardiging vermeld werd dat Château Ausone de eerste wijn ter wereld was die en primeur (u weet toch wat dat betekent?) uitkwam aan een prijs van niet minder dan 1000 zuur verdiende euroni per fles. Neenee, niet gaan vozen man, je dacht toch niet dat ik zulke flessen dan wel zelf had gekocht? Ù mag dan wel een kazakdraaier heten, die eer laat ik liever aan me voorbijgaan ... .

HAAT

   
Bloc Party - Song for Clay (disappear here) - Live, Reading 2008

Beste wijnbelegger, mocht u het nu nog niet begrepen hebben: ik HAAT mensen zoals u. Ik HAAT hen met elke smaakpapil op mijn tong en elke geurreceptor in mijn neus. En dat zijn er heel veel: gemiddeld zo'n 6000 op de tong en zo'n 40.000.000 in de neus, ter uwer informatie. U kan zich wel even voorstellen hoe erg ik u haat. Net zoals ik kasteelheren of domeinuitbaters haat die zich met exorbitante wijnprijzen netjes de beleggersportefeuilles in prijzen, of de wijnveilers, die als een bende gangsterachtige marionetten het molentje van de wijnbeleggerskermis draaiende houden, of de wijncritici die met hun idiote puntenschaaltjes een wijn van Liv-ex-hokje nr. 10 naar Liv-ex-hokje nr. 1 doen huppelen (o ja, u bent een trouwe lezer, ik deed dat ooit ook, met punten smijten, maar dat heb ik gauw afgeleerd), of de wijnhandelaars die uit plat winstbejag en fletse dommigheid die puntenlijstjes in hun wijncatalogus laten opdraven, ... .
"Ach, ach, wat een blinde haat", zal u snoevend zeggen. En u hebt gelijk (want dat hebt u toch zo graag). Ooit was er een tijd dat ik uit oprechte verbolgenheid aan het theoretiseren sloeg en ellenlange hersenspinselen voor u op mijn blog uitgoot. Maar die tijd is nu voorbij. U begreep er toch niets van (ik ook niet helemaal, overigens) en het had u ook nooit wat kunnen deren, met uw dikke Davidoff in uw pafferige kop (van sigaren snapt u kennelijk ook niks). Neenee, nu is er een tijd gekomen waarin ik gewoon boos blijf en u lekker belachelijk maak. "Uzelf ook", denkt u hardop, maar zoals een dichter - kent u toch niet, maakt u zich geen zorgen - ooit zei: "beauty is in the eye of the beholder" en tralala, tralala, ... begrijpt u toch niks van. Belegt u maar, ik zal wel schrijven en drinken, en drinken en drinken.
En lachen, en lachen en héél hard lachen om de prijzen van Bordeaux 2009 en de wereldwijde verbolgenheid van de markt die elke wijndrinker met twee ogen, twee oren, een leesneus en wat verstand in zijn kop had kunnen voorspellen. Koop en verkoopt u maar, masturbeert u maar, mijn beste wijnbelegger, want "Straks dat alles zal u verneuken en verkreukelen en dan Godverdomme – Geen Genade! [...] Tegen uw muur zwel" ik "met het rapalje tot een blaas, een zware zak met lachen, krampen, gillen en geraas: uw hemel wordt met onze zwerende ervaring overladen."²

Ik dank u.

 

Deze post is een bijdrage aan de Vlaamse Wijnblogdagen, een initiatief waaraan verschillende Vlaamse wijn- en foodblogs deelnemen. Je vindt ze netjes opgelijst, hier, om het hoekje, bovenaan rechts.

 

1 Jaja, weer een post met voetnoten, dat leer ik toch niet af. Kijk, dit is een gedicht van Lucebert, zegt u vast niks, maar zo'n dichter was het, beste belegen belegger, zo'n dichter en ook nog zo'n schilder ook en zelfs angry ook, heel angry zelfs. En intelligent ... maar u hebt ondertussen vast afgehaakt, want, "o nee, Here, nee, een gedicht". Te moeilijk, te talig, te literaturig, ik weet het en ik lach erom.
Lucebert, "[verdediging van de Vijftigers]", in: Verzamelde gedichten. De Bezige Bij, 2004.
2 Nee, er staat geen typfout in dit citaat.

249 dagen - Dat is party-time!

Jongens, 249 dagen ... .

 

Je  kan erover zagen, je er kwaad in maken, gefr ustreerd zijn, eindeloze discussies voeren, woedend gaan betogen, de schouders ophalen, zuchten, zeggen dat 'het allemaal luie zakken zijn die aan de vetpot willen zitten', beweren dat 'het allemaal domme kloten zijn die gepromoveerd zijn tot op het niveau waarop ze onbekwaam blijken', volhouden dat 'het allemaal spelletjes zijn en dat het tijd wordt dat er eindelijk eens verantwoordelijkhei d genomen wordt'. Je kan als scoutsjongens met korte broekjes gaan vendelzwaaien met een z warte kat, vodderige vlagjes gaan spijkeren o p autostradebruggen, met fluitjes, boerenpetjes en  gestreepte speelgoed- uniformpjes gaan marcheren door de Brusselse rand. Je kan je publiekelijk gaan schamen en dat overal gaan rondvertellen op de buis, in een krant of elke andere vod die het maar wil publiceren. Je kan er wanhopig, melancholisch of hypochondrisch van worden  ...  

 

Of ... je viert gewoon feest. Feest, want wij hebben een record gebroken: 249 dagen regeringsvorming. Feest, want er is weer iets waar we trots op mogen zijn!

 

En hoe vierden wij feest? Met een stevige friet. En dan met feestwijn? Nee, nee, nee, met feestbier, een Belgisch bier, wat zeg ik, een Brussels bier!

 

Een Cantillon, Grand Cru Bruocsella Lambic 2003.
Het oerbier der bieren. Plat, zonder schuim, zuur, fruitzoet en toch weer heel zuur, rond, sappig. Stinkend naar oerecht boerenerf, geurend naar koel besfruitig en hengstig hooi. Om mee op de stoep te gaan zitten en zo, van de fles, fris van te genieten. Een heerlijke dorstlesser, die altijd smaakt naar meer. Santé!

 

Message in a bottle: "I love you dearly, oh dear" - 3 x Saint-Amour uit pure liefde

Jaja, het is weer zover: het meligste moment van het jaar is weer aangebroken, en ja, u zit weer voor uw pc in plaats van dit moment met uw liefste - of liefsten - te delen. Voor wie nog niet over een bloemenstalletje met verlepte rozen struikelde of spontaan kokhalsneigingen kreeg van al dat varkentjesroze gewauwel op radio en tv: HET IS VALENTIJN!

1. De mot zit in de mythe.
"De klad zit in Valentijn", zo stelde een plechtige Danny Verstraeten op het VTM-nieuws van gisteren. En dat is uw schuld, beste lezer. Want ù, beste lezer zit een lullige post over Valentijn te lezen op een al even lullige wijnblog in plaats van vrouw- of manlief uw ware en eeuwige liefde te betuigen. En toch, laat me maar al meteen uw geweten sussen: slechts 1 op 5 Belgen, t.o.v. 1 op 4 Belgen in 2009, liet zich vorig jaar namelijk verleiden tot het bedrijven van collectieve suikerspinromantiek zo blijkt. U bent dus in goed gezelschap. Meer nog, waar er blijkbaar 3 op 4 Belgen liever een lullige post op een lullige wijnblog lazen op de avond van het feest van de liefde, blijken er dat nu 4 op 5 te zijn. Ik dank u ontzettend: mijn Sint-Valentijn kan alvast niet meer stuk. Met hele glazen vol drink ik de liefde die U me toestuurt.
Volgens een lieve mevrouw van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen, die zich in de net vermelde VTM-reportage zeer politiek correct naar haar achterban - voorwaar! - zichtbaar in alle mogelijke bochten wringt om net niets te moeten zeggen over die tanende interesse voor de commerciële Valentijnsschmuck, treedt er eerder een verandering op in de manier waarop Valentijn gevierd wordt: mensen zouden creatiever zijn in het eren van Sint-Valentijn.  Goed nieuws, dus. Of niet? Want wat moet ik me daarbij voorstellen? Graaien we nu een boeketje tuinbloemtjes bijeen en presenteren we dat aan vrouwlief? Blazen we het stof dan maar uit die ouwe collegegitaar en pingelen we onze eigenste balkonserenade door de nacht? Of, laten we die zeemzoeterige Valentijnsmenu's voor wat ze zijn en trekken we zelf in boxershort met rode hartjes en roze koksmuts naar de keuken? Nee, niet dus. De Belg trekt blijkbaar en masse naar een welness-center om aldaar gemoedelijk tussen al die andere dampende koppels Valentijn innig omarmd lekker uit te zweten. Een toonbeeld van creativiteit nietwaar.

2. Saint-Amour.
Tja, we leven in een snel veranderende wereld. Vroeger was Valentijn een intiem dineetje bij kaarslicht, een roze tafellakentje en een rode roos, nu is het een feest van zweet, eucalyptus en chloor. Vroeger at je op Valentijn een bord spaghetti en dronk je een glas Saint-Amour ... . Saint-Amour? Wie kent dat nog? Nog geen goede 10 jaar geleden smeet elke supermarkt je ermee naar het hoofd rond 14 februari. Je hoefde de hartjes van de ingang naar de wijnrayon maar te volgen: de flessen liefdesnat lagen er zomaar voor het grijpen, aan nog geen 2 euro. Je zou voor minder gaan zwelgen van gelukzaligheid.
Nu is dat wel even anders. Ik liep bijna verloren in de plaatselijke supermarkten om toch nog een paar flesjes Saint-Amour op te kunnen diepen. Alleen in de Delhaize was de wijnverantwoordelijke zo vriendelijk geweest om nog ergens een affiche te hangen met in grote, sierlijke letters 'Saint-Amour' en enkele hartjes erop. Het vakje Saint-Amour was zelfs tot de nok aangevuld. Of was het nog steeds tot de nok toe gevuld? In een Carrefour was het zoeken in de onderbuik van het assortiment, werkelijk de donkerste regionen van het rek en in de plaatselijke Colruyt stonden nog enkele flesjes verloren tussen zwaardere kleppers uit de Bourgogne. Geen reclame, geen hartjes, niks geen Valentijnwijn.
Saint-Amour behoort tot het selecte, maar dan dikwijls ook aandoenlijk zielige clubje Grands Crus du Beaujolais. 10 zijn het er, en ze allemaal kunnen opdreunen is zogenaamd een must voor echte sommeliers. 7 dorpjes geven hun naam aan de wijn die (van delen) van hun grondgebied afkomstig is: Chénas, Juliénas, Morgon, Fleurie, Régnié, Chiroubles en Saint-Amour. Brouilly en Côte-de-Brouilly danken hun naam aan het massief van Brouilly (enkele stevig uit de kluiten gewassen heuvels) en Moulin-à-Vent dankt zijn naam aan - u raadt het nooit - een plaatselijke windmolen. Ondanks hun verschillende afkomst hebben ze allemaal één aspect gemeen: ze bestaan allemaal voor 100% uit gamay, de meest beschimpte rode druif uit de wijnwereld. Volgens de overlevering hebben ze nog meer gemeen: ze zouden allemaal wat langer bewaren dan de klassieke Beaujo's (Beaujolais nouveau, Beaujolais, Beaujolais Villages)  en ze zouden ook allemaal eleganter en verfijnder zijn dan de banale fruitbommetjes die de generieke wijnen doorgaans zijn. Doorgaans ... en volgens de overlevering ... inderdaad.

3. My ol' sweet Valentine?!
Omdat ik graag averechts ben, dacht ik: "Laten we dit jaar eens lekker ouderwets Valentijn vieren". Niks geen creatief zweet snuiven en bubbels wippen in een welnesscenter, wel een bord spaghetti en een flesje Saint-Amour (of drie). Ik vergat alleen het benodigde kaarslicht (de rode rozen waren er wel, nvdr.). Ik wilde nu wel eens weten wat mensen nu zo aansprak in die Saint-Amour. Meer dan alleen de naam, hopelijk. Of andersom misschien: hopelijk pasten deze flessen wel bij een gezellig avondje liefdesvertier. Ik nam de proef op de som met mijn eega. Dit was haar (en ons) oordeel:

Saint-Amour, 2009 (Delhaize-botteling) - Delhaize, € 6,89
Zoete, kersensnoepjesachtige neus (nonnenkontjes) die wat floraal wordt bij het walsen, maar dan wegzakt in een stinkend rubberachtig geurtje. Geen structuur van begin tot eind, wel wat flodderige zuren in een onrijpe afdronk. Waterig en slap. Aangezoet. "Moncherriekes die te lang in een te warme kast hebben gelegen, je weet wel zo met van die witte wasem op ...", volgens Cabernette.

Vignes et terroirs du Beaujolais, Domaine du Breuil, Saint-Amour 2009 - Carrefour, € 7,99
Eerder mineralig in het begin, daarna snoeperig zwartebessenfruit. Water over de hele lijn met een zoetige, fletse afdronk. Mist elke notie van structuur en richting. C: "Stoffig, duf, juist nat fluweel".

Thorin, Terres des Galets Blancs, Saint-Amour 2009 - Colruyt, € 5,24
Neus met wat spanning op, beetje kruidig in de aanzet, zoetsappig, wat wuft. Wel wat structuur: tannine en zuren naar de afdronk toe die wat grip heeft, maar aan het eind iets te onbeschaamd verklapt dat deze wijn aangezuurd was. Net het gevoel alsof ik op een wijnsteenkristal aan het kauwen was. "Zoals de eerste, maar dan wat meer fruit en lichter", volgens mijn liefste.

Niet te drinken dus. Waarom blijf ik dit toch doen? Ben ik een masochist? Het enige wat ik hieruit zou kunnen concluderen - of ik moest de wijnen van Lapierre, Thévenet, Foillard, Métras, Sunier, Jambon, enz. niet kennen - was dat deze wijnen nog wel wat anders gemeen hadden: dat er creatief mee omgesprongen werd. Aangezoet, aangezuurd, platgezwaveld, ... . Even creatief - en dus vast ook even fake - als die originele Valentijnideeën van die creatieve Belgen anno 2011. Ik kan er wel van over m'n nek gaan.
Onze Valentijn had wel eens goed kunnen floppen, stond er geen dampend bord spaghetti al ragù voor onze neus en had ik niet de kelder ingestoven om - op verzoek - een Scheurebe A 2008 van Johannes Geil op te diepen. Wit, dus niet voor bij de pasta, maar gewoon om zo te drinken. Eén van de wijnen voor onze trouwlunch, bijna 2 jaar geleden, en nu nog steeds fris, frizzante, tintelend, sappig, crispy. Mij doet hij terugdenken aan onze avonturen in Minnesota vorig jaar: duizelingwekkend heldere, koele lucht, zoete slokken water, zo recht uit Lake Superior, lingonberry sauce, ... .

Aaah, sweet love, hon, sweet love, dear, ... I love you Cabernette, still with whole my heart, and even more: with every bottle in my cellar.

Wijnanalysten in de Elzas - The sneak peak!

Een voorsmaakje van wat toch o zo lekker was ... !
(Met veel dank aan L. "Alexander" B.)

Bordeaux Coup de Coeurs 2010 - Geen verguldsel meer om de bittere pil.

De wijnfestivals zijn voorbij, Megavino, het grootste wijnevenement van het jaar, zit ondertussen al wat minder vers in het geheugen en de meeste wijnhandelaars hebben hun herfstproeverijen weer achter de rug. Met het eerste sneeuwtapijt leek ook de rust teruggekeerd in wijnminnend België. Of is deze rust misschien slechts een zoveelste stilte voor de storm? De eindejaarsfeesten staan immers voor de deur en dan zijn de bubbels en de feestwijnen – economische crisis of niet – nooit van de lucht. Bubbel nummer één blijft de onklopbare Champagne, maar voor de feestwijn aan tafel is het pleit lang niet meer zo zeker beslecht.

1. Nonkelpastoor en marketingvirtuositeit.
Tot voor een tiental jaar terug was er bij hoge uitzondering slechts één wijn die aanspraak mocht maken op het plaatsje naast de klassieke wildschotel tijdens het kerstdiner. Een fles die steevast uit de goed gevulde kelder kwam van nonkel pastoor. Een wijn die al even steevast afkomstig was uit een streek waarvan de status minstens even sacraal was als de bewaker van voornoemde kelder. Bordeaux, met zijn vele appellaties en tot de verbeelding sprekende kasteelnamen, was de feestwijn bij uitstek. Wie zijn kerstdis wat van gepaste luister wilde voorzien kon niet omheen de Angélus, l’Evangile of Pétrus.
Natuurlijk kwam die benijdenswaardige positie van Bordeaux niet zomaar uit de lucht vallen. Wie er wat wijnboeken op naslaat, of eens de kans heeft om met adellijk heerschap uit de streek te keuvelen kan zonder veel moeite wel een handvol redenen bedenken voor het aura van wierook en heiligheid dat deze wijnen omgeeft. Zo is er dat clichématige verhaal van nonkel pastoor die met zijn broeders in de godsvrucht samenaankopen van ettelijke tientallen kisten plaatste rechtstreeks bij de kastelen zelf. Een verhaal dat misschien best met een korreltje zout genoten wordt, maar nog altijd zijn waarde heeft. Achter elk cliché schuilt er immers een waarheid. Er zijn anderzijds nog heel wat andere redenen die Bordeaux promoveerden tot wijn nummer één aan de plechtige tafel. De vlotte verkrijgbaarheid over de grenzen heen is er daar ongetwijfeld één van. Die dominantie op de internationale markt is in feite niets minder dan de onschatbare erfenis van de vele eeuwen magistrale handelspolitiek die door de Bordelezen gevoerd werd. De classificatie van 1855, die nauw samenhangt met die geweldige marketingvirtuositeit, mag je ook niet onderschatten. Bordeaux was immers de eerste wijnstreek die de consument van een helder en betrouwbaar – want zogenaamd door onafhankelijke experts opgestelde – kwaliteitsgids voorzag. Zelfs voor de grootste leek was duidelijk welke wijnen tot de absolute top behoorden en welke die top net niet haalden, maar er toch zeer dicht bij in de buurt kwamen.
De mythische status die deze classificatie nog altijd geniet door het historische aura dat ze door de jaren heen verwierf, heeft aan die vermeende betrouwbaarheid alleen nog maar bijgedragen. Bovendien was er ook die, thans voor vele consumenten, onbewuste link die gelegd werd tussen de chateaus, hun adellijke bewoners en een toonaangevende positie. Wanneer je je disgenoten kon tonen dat jij wist wat aan de tafel van de elite gedronken werd, kon je jezelf opvoeren als een echte kenner. Meer nog, wanneer je je gasten ook nog eens kon laten proeven van hetgeen onder de elite als het hoogste goed beschouwd werd, behoorde je zelf ook een stukje tot het kruim van de samenleving.

2. De nostalgie van het vertrouwen.
Pure nostalgie, bedenk ik terwijl ik de bovenstaande paragraaf neerschrijf. Het aura rondom Bordeaux is er nog wel, maar de nonkelpastoors en de traditionele wildschotels zijn ondertussen ofwel tot stof en as herleid ofwel even veranderlijk geworden als de outfits van Lady Gaga. Wanneer ik me probeer voor te stellen hoe wijn geapprecieerd werd in die lang vervlogen tijden, verschijnen me zwart-witfoto’s van literaire banketten met de grijze buste van een papaal glimlachende Walschap of een hypochondrisch fronsende Roelants voor de geest. Ik hoor terug de verhalen over de bacchantische feestmaaltijden met aan de kop van de tafel de Van den Boeynantsen en de Eyskens van weleer. Of ik grasduin door de melancholische herinneringen aan de Bordeaux-cru’s die met veel plechtige gebaren werden ontkurkt op de familiefeesten in mijn jeugd. Allemaal vervaagde taferelen uit een verleden tijd en een verdwenen wereld. Alleen de wijn die de feestgangers van toen begeesterde, lijkt de tand des tijds doorstaan te hebben. Niet alleen de zovele flessen uit de jaren ’50 of ’60 die nog steeds weten te verrassen met soms prachtig geëvolueerde wijnen zijn daar het lekkerste bewijs van, maar ook het haast smetteloze blazoen dat Bordeaux nog steeds weet op te houden laat uitschijnen dat er op wijngebied niet erg veel veranderd is.
Of toch? Met de toenemende welvaart in West-Europa en de Angelsaksische wereld werden de topcru’s uit Bordeaux voor een breder publiek beschikbaar. Ook de gegoede middenklasse kon af en toe genieten van deze vloeibare luxe. Er werd zelfs meer en meer wijn gedronken op regelmatiger basis. Wijnen van een iets bescheidener allooi uit de Médoc, de Haut-Médoc of de satelietappellaties van Saint-Emilion werden voor heel wat wijnliefhebbers min of meer dagelijkse kost, een ‘doordeweeks wijntje’. Tot in de tweede helft van de jaren ’70 de crisis om zich heen greep: de Westerse economie kwakkelde, mensen gingen gemiddeld wat minder verdienen en Bordeaux-wijnen werden relatief gezien een beetje duurder. Wijndrinkers zochten van de wederomstuit naar wat anders: de gloriedagen van de Corbières, de Bergerac en de Beaujolais waren aangebroken. Bordeaux werd een dure wijn. Zelfs in de supermarkten, waar er steeds meer wijn gekocht werd, bleven Bordeaux een diepere duik in de beugel vergen.
Op zich versterkte dat eerst die elitestatus waar de Bordelezen al decennia op konden bogen, maar gaandeweg werd de concurrentie met andere Franse wijnregio’s of andere Europese wijnlanden zoals Italië en Spanje groter. Daar werd in eerste instantie dubbel op gereageerd: voor de wijnen uit het topsegment werd gezocht naar nieuwe markten. De Britse en Europese markt, bleek, volgens de analisten, aan het toenmalige prijspunt immers verzadigd. Een conclusie waarbij misschien de kar wel voor het paard gespannen werd, want, wat was er eerst? De prijsverhoging of de verzadiging van de markt aan het toenmalige prijspunt? Die andere markt werd snel gevonden: de Verenigde Staten bleken, anders dan de traditionele Europese en Britse markt, snel de verhoopte hoeveelheid extra cash te genereren. Bovendien bleek naambekendheid er al voldoende om te verkopen. De marketingbonzen van Bordeaux vonden ook steun bij de nieuwe, wijdverspreide tijdschriften die de Amerikaanse wijnliefhebber wegwijs wilden maken in de Europese, en in eerste instantie voornamelijk Franse wijnwereld. Na enkele jaren overzeese marketing verrees er zelfs uit het niets een nieuw soort ‘wijnliefhebber’ dat in Europa al enkele decennia bestond: de wijnbelegger die grote cru’s met hele kisten tegelijk opkocht – liefst en primeur, want ook die Bordelese marketingtruc bleek in de Nieuwe Wereld in goede aarde te vallen – om ze daarna liefst jaren en jaren ongeopend in een donkere kelder weg te bergen, tot de waarde ervan aanzienlijk gestegen was. Beleggen in wijn werd professioneler aangepakt en ook weer begeleid door tijdschriften als WineAdvocate en Winespectator. De Bordeauxverkoop schoot als een raket de hoogte in. Zelfs voor de reeks abominabele millésimes die elkaar in het begin van de jaren ’90 opvolgden was de vraag groter dan het aanbod. Iets wat wijnbeleggers en kasteelheren als muziek in de oren klonk. Stelselmatige prijsverhogingen in het topsegment waren het logische gevolg.
Anderzijds werd er ook gereageerd op de bikkelharde concurrentie in de onderzijde van het wijnaanbod. Hoogtechnologische vernieuwingen in de wijnproductie en het onderhoud van de wijngaard verlaagden de productiekost aanzienlijk, vergemakkelijkten het bekomen van een betrouwbaar eindproduct en maakten het produceren en verhandelen van grotere volumes wijn eenvoudiger. De eerste merkwijnen zagen het licht (denk aan Mouton-Cadet of D’Ourthe No. 1) en ook de supermarktcuvées werden gemeengoed. Binnen de generieke appellaties als Bordeaux en Bordeaux Supérieur werd het gemakkelijker om tot dan toe ongekende hoeveelheden bulkwijn te produceren. Met de economische vooruitgang van het eind van de jaren ’80 en de daaropvolgende jaren ’90 werd dat dichotome systeem bestendigd: de cru classés werden alsmaar duurder en stilaan onbereikbaar voor de gewone consument. Wilde die Bordeaux blijven drinken, dan zag die zich gedwongen af te zakken naar de lagere regionen van het assortiment. Zelfs wie een beetje meer kon spenderen liet de premier en deuxième cru’s links liggen en zocht zijn heil in quatrième of cinquième cru’s die waar voor hun geld boden, of die enkele tweede en derderangskastelen die na enkele decennia wanbeheer ook de rijkdom geroken hadden en naarstig werkten aan het oppoetsen van hun imago. Minder vermogende wijnliefhebbers die het moderne geweld van de Italiaanse en Spaanse nieuwlichters wantrouwden, werden gedwongen de vroegere feestwijnen in te ruilen voor de ‘doordeweekse wijntjes’. De fles voor alle dag werd een kleine Bordeaux of een Bordeaux Supérieur, als je niet wilde meesurfen op de opkomende hype van de Nieuwe-Wereldwijnen tenminste.
Na de exorbitante prijsstijgingen van 2000 en 2005 werd die evolutie bestendigd: de cru classés werden de absolute top van het wijnaanbod, de gewone wijnliefhebber moest zich maar tevreden stellen met de generieke wijnen. Elk château dat tussen deze twee stoelen in viel, zag zich genoodzaakt ofwel sterk te investeren in een image revamp en een betere zichtbaarheid op de markt, ofwel overstag te gaan voor de productie van goedkope bulkwijn. Als je de wijnrekken in de supermarkt of het aanbod van een doorsnee wijnimporteur bekijkt, is deze evolutie duidelijk merkbaar: onbekende châteaunamen aan prijzen tussen de € 8 à € 15 vind je wel, maar het is een minderheid in het aanbod. Blijkbaar ligt dit type wijnen niet echt goed in de markt. Daar komt nog eens bij dat het verjongde wijndrinkende publiek andere smaakeisen stelt aan de wijn die in het glas komt op party’s, kotfeestjes of weekenduitstapjes. Die wijn moet jong en fruitig (dikwijls zelfs wat zoetig) zijn. De kruidige, soms zelfs ronduit vegetale en droge wijnen uit Bordeaux blijken geen waardige kandidaten voor partywijnen. En ook de generatie dertigers die hen opvolgt, kiest eerder voor een toegankelijke, fruitige wijn die geen pijn doet in de portemonnee: Spaanse, Italiaanse, Zuid-Franse of Nieuwe-Wereldwijnen zijn de eerste keuze. Bordeaux staat voor deze jonge wijndrinkers gelijk aan te dure wijn, voor kenners, voor beleggers of ‘voor mensen met teveel geld’. Je mag dan nog steeds aanzien worden als de absolute top van de wijnwereld, maar als je je een imago van onbereikbaarheid aanmeet voor de jonge, verkennende consument, prijs je jezelf op lange termijn natuurlijk compleet uit de markt.
Het lijkt wel alsof dat blindelingse vertrouwen in Bordeaux pure nostalgie geworden is, een verhaal uit een vergeten, verleden tijd.

3. Het verguldsel om de pil.
Natuurlijk zijn de Bordelezen daar ook al lang achter en wordt er dus het een en ander ondernomen om dat imago bij de jonge consument of het grote wijndrinkende publiek te veranderen. Dat gaat van initiatieven als het restylen van het klassieke Bordelese etiket voor basiswijnen, over het promoten van wijncocktails, met als basiswijn steeds een Bordeaux, tot het opvijzelen van de Cru Bourgeois-status in de Médoc. Waar de laatste twee waarschijnlijk wel wat vrucht zullen afwerpen – alhoewel ik vermoed dat de impact ervan klein zal zijn – kan men zich afvragen of het restylen van het etiket een wijn beter gaat doen verkopen, laat staan dat het de bodemklassewijnen van een bestaande appellatie zal weten op te waarderen. Ik moet nog altijd terugdenken aan het standje dat vorig jaar naast ons stond op Megavino: een Portugees die zijn ‘Sexy Wines’ aanprees, want zo heette het overeikte en overrijpe goedje dat in een slank flesje met daarop een knalroze etiket aan de man werd gebracht. Er werd eerder mee gelachen dan dat het interesse opwekte. Niet meteen een sterke zet dus. Het heruitvinden van het etiket op zich is duidelijk niet genoeg, het heruitvinden van de wijn heeft misschien wel meer effect, of trap ik daarmee een open deur in? Nee toch ... .
Een ander initiatief is het grootschalig opzetten van promotiecampagnes die moeten aantonen dat er in Bordeaux nog wel wat anders te verkrijgen is dan de peperdure cru classés. Eén van die campagnes is het pas door het CIVB (Comité Interprofessionel des Vins Bordeaux) in verschillende Europese deelstaten gelanceerde ‘Bordeaux Coup de Coeurs’, een initiatief dat past binnen ‘Bordeaux Even Anders’ of ‘Bordeaux Autrement’. In elk land wordt aan Bordeaux-importeurs gevraagd om de volgens hen beste wijnen tussen de 4 en de 15 euro te selecteren en op te sturen naar een professionele vakjury. Deze vakjury kiest dan uit de ingezonden wijnen de beste 100 wijnen. Deze worden met de hulp van het CIVB in de kijker gezet: de importeurs krijgen promotiemateriaal, er worden kleine catalogusjes verspreid en, niet te vergeten, er worden persproeverijen georganiseerd, zodat ook langs dit kanaal deze 100 bemerkenswaardige wijnen kunnen gepromoot worden.
Ook wij, de Vlaamse Wijnbloggers, kregen kort geleden de kans deze geselecteerde wijnen te proeven. Wij deden dat in het goede gezelschap van Sibylle – Mrs. WineWise – Troubleyn, Karlien Honoré en Kristof Van Hecke, beiden docent sommelier aan de Syntra-avondscholen. Er werden panels van 3 proevers gevormd die telkens 33 wijnen proefden, zowel crémants, witte, rosé, rode als zoete witte wijnen uit de Bordeaux-streek. Elk panel stelde zijn top 5 samen. Die wijnen werden achteraf dan nog eens door iedereen geproefd om zo de beste wijnen te selecteren. Een heel geregel om 100 wijnen op een betrouwbare manier te evalueren.
Wij proefden ons op anderhalf uur tijd door de eerste reeks van 33 wijnen, waarna we samen met de nodige discussie de beste wijnen uit het assortiment selecteerden. Geen al te moeilijke klus zo bleek: er waren er enkele die duidelijk met kop en schouders boven de rest uitstaken. 5 wijnen van de 100 behaalden de eindmeet: 1 witte, 4 rode, geen crémant, geen rosé en geen zoete witte. 5 van de 100? Waren we te streng geweest? Of zei dat meer over de selectie? Als ik mijn proefnota’s er op na sla, dan lees ik regelmatig: ‘mist fraîcheur’, ‘waar is het fruit?’, ‘onevenwichtig’, ‘duf’ (bij wit), ‘vuil hout’, ‘geen structuur’ (vooral bij de rosés dan), ... toch allemaal duidelijk tekenen van minder geslaagde wijnen, niet? Wij vroegen ons af hoe dat kon. Als je wijnen laat selecteren door een professionele jury – en dat was qua samenstelling zeker niet de minste – dan verwacht je toch dat er betere wijnen op de proeftafel verschijnen? Of, dan verwacht je minstens dat je verder komt dan 5% wijnen die je elke dag aan het hart wil drukken (en liefst nog opdrinken ook). Toch? Dat was hier niet meteen het geval. Waar lag dat dan aan? Niet de jury dus. Aan de gemiddeld lage kwaliteit van de ingezonden wijnen dan? Dat moet wel, maar je gaat me toch niet vertellen dat de Belg die naast zijn baksteen ook een wijnfles in de maag draagt, niet liever een betere Bordeaux proeft, drinkt en dus ook verkoopt dan de vloot die net over onze smaakpapillen passeerde.
Het probleem lijkt hem dus eerder dichter aan de basis te liggen: de grote massa Bordeaux-wijn die onder de € 15 op de markt gebracht wordt, haalt de gemiddelde kwaliteitseisen simpelweg niet. Er is dus iets grondig mis binnen deze prijscategorie. Kort samengevat: te lage kwaliteit voor teveel geld, want zeg nu zelf, voor 5 à 6 euro koop je al wat degelijks uit de Nieuwe Wereld en voor een tiental euro meer heb je dikwijls bijzonder lekkere wijnen uit andere Franse wijnstreken op tafel staan. Met wat zoeken vind je voor € 15 zelfs flessen uit de subtop in streken als de Loire, de Rhône of de Languedoc. Het is dringend tijd dat de Bordelezen die les willen leren en daar ook de juiste conclusies uit willen trekken. Het volstaat niet meer wat te zaniken over oneerlijke concurrentie, vroegere tijden en naambekendheid. Zeker dat laatste werkt niet meer: de naam Bordeaux fungeert niet langer als het verguldsel om de bittere pil. Laat staan dat het aura van de topcru’s nog als kwaliteitsgarantie voor de hele wijnstreek gepercipieerd wordt. Het is hoogdringend tijd dat de basis van de Bordeaux-appellatie nieuw leven ingeblazen wordt, zodat dit marktsegment opnieuw levensvatbaar wordt en terug vast voet aan de grond krijgt bij de moderne consument, want het is zo’n sterke basis immers die de onnavolgbare status en hegemonie van de Bordeaux-wijnen wereldwijd zal bestendigen. Misschien is dat ook net de positieve zijde van een initiatief als deze Coup de Coeurs: er wordt terug aandacht besteed aan de fundamenten van Bordeaux en men realiseert zich eindelijk terug het belang van die onmisbare basis. Dat er binnen deze basis alvast hard gewerkt wordt en er echt mooie kwaliteit te vinden is, bewijzen de volgende 5 wijnen:

Benjamin de Chantegrive, Graves 2009
De enige witte in de reeks die ons criticasters wist te overtuigen: fris geelgroen van kleur met een rechte, strakke neus van passievrucht en witte bloemen. Een mespuntje rokerigheid in de neus en een heel klein beetje vanille in de mond doen vatrijping vermoeden. Eerder soepele aanzet met appel en weer wat rokerigheid in de mond. Mooie zuren houden deze witte Graves lekker sappig.
Geef hem wat tijd in een karaf (daarmee verdwijnt dat fletse vanilledipje) en zet hem naast gepocheerde vis met een lichte saus.
(Geïmporteerd door Colruyt, tussen € 7 en € 10)

Château Perayne, Bordeaux 2006
Frisse, heel levendig purperrode kleur met een dieppaarse weerschijn. Het lijkt wel alsof deze wijn nog piepjong is en elk moment zo uit het glas kan stuiven. Ook op de neus is hij lekker spannend: een lactische toets wordt snel vervangen door wat vers gebrande koffie, gedroogde ham en daarna koele cassisbessen, zoals ze alleen kunnen ruiken op een warme zomeravond achter in de tuin. Zet soepel en sappig aan in de mond, met veel spankracht en rijp besfruit. Alles blijft ondanks die rijpheid toch subtiel geschakeerd en fris tot in de afdronk die bijna als vanzelfsprekend bij deze wijn hoort. Verfijnde, beschaafde tannines.
Een glas dat het ideale midden houden tussen eerder klassiek aandoende fraîcheur en moderne fruitigheid.
(Geïmporteerd door Sommelier, tussen € 10 en € 15)

Château La Mauriane, Puisseguin-Saint-Emilion 2007
Dieprode wijn met donkere kern en een typische merlot-neus van zeer rijpe bosbessen, wat blauwe pruimen en geroosterde kruiden. Ik houd absoluut niet van merkbare houttoetsen in wijnen, maar dit was wel één van die weinige voorbeelden, waarvan ik dacht ‘jammer misschien, maar geslaagd’.Boven het fruit was er heel subtiel wat zoete ceder te bekennen gemengd met diezelfde kruidigheid uit de neus. Lange, fruitige afdronk onderbouwd door stevige, grippige tannine.
Kan nog wat mee, maar vraagt nu eigenlijk al om een sappig stuk gebraad. Denk aan hertengebraad zonder een al te zoete en vette saus of iets dergelijks.
(Geïmporteerd door Henri Petré, tussen € 10 en € 15)

Château Anthonic, Médoc 2007
Een klassieke crowd-pleaser is deze kersenrode vaste waarde uit de Médoc. Zuivere neus van vers klein rood fruit. Frisse, puntige aanzet met krokante zuren blijven deze ronde wijn net spannend genoeg houden. Ikzelf vind het vleugje vanille dat de hele wijn omspeelt een beetje melig – het maakt de wijn een beetje te sappel – maar ik kan me heel goed voorstellen dat dit bij heel wat wijndrinkers een gelukzalige glimlach op het gezicht tovert.
Nu drinken.
(Geïmporteerd door Delhaize, tussen € 10 en € 15)

Château de Lestiac, 1éres Côtes de Bordeaux 2008
Dit was voor mij de feestwijn van de dag. Krachtig, maar gedistingeerd, geconcentreerd, maar elegant, kruidig, maar subtiel. Van in de neus tot in de laatste seconde van de afdronk blijft alles perfect in balans en lijkt elk deeltje perfect op zijn plaats te zitten. Ik noteerde een heel frisse neus, met veel cassissap, boombast, grafiet en vleeskruiden. Vlezig in de aanzet, met krachtige tannine en geconcentreerd sap.
Deze wijn heeft zonder twijfel nog wat tijd nodig vooraleer je hem naast een sappige entrecôte aan tafel zet.
(Geïmporteerd door Cora, tussen € 7 en € 10)